Chúng ta hãy cùng nhau giải quyết từng câu hỏi nhé.

Câu a: Em hãy cho biết phương thức biểu đạt và nội dung của văn bản trên.

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta sẽ làm theo 2 bước: xác định phương thức biểu đạt và sau đó nêu nội dung chính.

Bước 1: Xác định phương thức biểu đạt

Các em hãy đọc kỹ bài thơ và tự hỏi: Tác giả viết bài thơ này để làm gì?
À, tác giả không chủ yếu kể một câu chuyện (tự sự), cũng không chủ yếu miêu tả một cảnh vật (miêu tả). Mục đích chính của tác giả là để bộc lộ tình cảm, cảm xúc, lòng biết ơn và sự yêu thương sâu sắc dành cho người mẹ của mình.
Việc dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc như vậy chính là phương thức biểu cảm.
Do đó, phương thức biểu đạt chính của bài thơ là biểu cảm.

Bước 2: Nêu nội dung của văn bản

Để tìm nội dung, chúng ta đọc và tóm tắt ý chính của từng khổ thơ.
– Khổ thơ đầu tiên: Tác giả khẳng định mẹ là người mang đến “ước mơ”, “bến bờ tương lai” cho con. Tình yêu của mẹ là vĩnh cửu, không thay đổi theo thời gian (“thắm tươi hoài bên con”).
– Khổ thơ thứ hai: Tác giả nhớ lại những ngày thơ bé được mẹ chăm sóc, dìu dắt (“mẹ dìu mẹ dắt mòn lối tuổi thơ”). Đến khi đã lớn khôn, mẹ vẫn luôn là điểm tựa tinh thần vững chắc cho con.

Từ hai ý trên, chúng ta có thể tổng hợp lại nội dung chính của cả đoạn thơ.

Trả lời hoàn chỉnh:
– Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.
– Nội dung: Đoạn thơ là lời của người con bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và ca ngợi công lao to lớn của người mẹ. Mẹ không chỉ là người nuôi dưỡng, dìu dắt con từ những bước đi đầu đời mà còn là người chắp cánh cho những ước mơ, hoài bão và là điểm tựa tinh thần vững chắc cho con trên mọi nẻo đường đời.

Câu b: Tìm điệp ngữ trong khổ thơ thứ nhất và cho biết nó thuộc kiểu điệp ngữ gì?

Bước 1: Tìm điệp ngữ

Các em hãy đọc lại khổ thơ thứ nhất:

“Mẹ cho con những ước mơ
Mẹ cho con cả bến bờ tương lai
Cho dù năm tháng nhạt phai
Tình kia mẹ thắm tươi hoài bên con.”

Chúng ta dễ dàng nhận thấy cụm từ “Mẹ cho” được lặp lại ở đầu câu thơ thứ nhất và câu thơ thứ hai. Đây chính là điệp ngữ.

Bước 2: Xác định kiểu điệp ngữ

Các em hãy nhớ lại các kiểu điệp ngữ chúng ta đã học: điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp và điệp ngữ vòng (chuyển tiếp).
– Điệp ngữ nối tiếp: các từ ngữ được lặp lại đứng liền kề nhau.
– Điệp ngữ cách quãng: các từ ngữ được lặp lại nằm ở những vị trí khác nhau, không liền kề.
– Điệp ngữ vòng: từ ngữ cuối câu trước được lặp lại ở đầu câu sau.

Ở đây, cụm từ “Mẹ cho” được lặp lại ở đầu hai câu thơ liên tiếp nhưng không đứng liền kề nhau, chúng được ngăn cách bởi các từ ngữ khác trong câu thơ đầu tiên. Vì vậy, đây là kiểu điệp ngữ cách quãng.

Trả lời hoàn chỉnh:
– Điệp ngữ trong khổ thơ thứ nhất là: Mẹ cho.
– Kiểu điệp ngữ: Điệp ngữ cách quãng.
(Mở rộng thêm để các em hiểu sâu hơn về tác dụng: Việc lặp lại cụm từ “Mẹ cho” có tác dụng nhấn mạnh, khẳng định công lao trời biển của mẹ. Mẹ là người cho con tất cả, từ ước mơ đến tương lai. Phép điệp ngữ này còn tạo ra nhịp điệu cho bài thơ, khiến giọng thơ trở nên tha thiết, giàu cảm xúc hơn).

Cô hy vọng phần giải đáp chi tiết này sẽ giúp các em hiểu bài sâu hơn và tự tin hơn khi làm các bài tập tương tự. Chúc các em học tốt môn Ngữ Văn nhé!