Chào các em học sinh thân yêu của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau ôn tập và củng cố kiến thức về phép chia có dư, một kiến thức rất quan trọng trong chương trình Toán lớp 6. Các em hãy mở sách giáo khoa trang 37 để chúng ta cùng làm bài tập nhé!

Chúng ta sẽ bắt đầu với Bài 1.

Bài 1. Viết kết quả phép chia dạng a=b.q + r, với 0 ≤ r < b

Phép chia có dư cho chúng ta biết khi chia số a cho số b, ta được thương là q và số dư là r. Điều kiện của số dư là nó phải lớn hơn hoặc bằng 0 và nhỏ hơn số chia b.

A 2023 : 315

Để thực hiện phép chia này, chúng ta sẽ thực hiện phép chia thông thường và tìm thương. Sau đó, chúng ta sẽ tính phần dư.

Bước 1: Thực hiện phép chia 2023 cho 315.
Chúng ta nhẩm xem 315 nhân với mấy thì gần với 2023 nhất.
Thử 315 x 5 = 1575
Thử 315 x 6 = 1890
Thử 315 x 7 = 2205 (lớn hơn 2023)
Vậy, thương q của chúng ta là 6.

Bước 2: Tính phần dư r.
Ta có: 2023 = 315 x 6 + r
2023 = 1890 + r
r = 2023 – 1890
r = 133

Bước 3: Kiểm tra điều kiện của số dư.
Ta có: 0 ≤ 133 < 315. Điều kiện này thỏa mãn. Vậy, kết quả phép chia 2023 : 315 dưới dạng a=b.q + r là: 2023 = 315 . 6 + 133

B 9145 : 193

Bước 1: Thực hiện phép chia 9145 cho 193.
Nhẩm xem 193 nhân với mấy thì gần với 9145 nhất.
Chúng ta có thể nhẩm 190 nhân mấy gần 910. 190 x 4 = 760, 190 x 5 = 950. Vậy ta thử với 4.
193 x 40 = 7720
193 x 45 = 8685
193 x 47 = 9071
193 x 48 = 9264 (lớn hơn 9145)
Vậy, thương q là 47.

Bước 2: Tính phần dư r.
Ta có: 9145 = 193 x 47 + r
9145 = 9071 + r
r = 9145 – 9071
r = 74

Bước 3: Kiểm tra điều kiện của số dư.
Ta có: 0 ≤ 74 < 193. Điều kiện này thỏa mãn. Vậy, kết quả phép chia 9145 : 193 dưới dạng a=b.q + r là: 9145 = 193 . 47 + 74

C 8840 : 309

Bước 1: Thực hiện phép chia 8840 cho 309.
Nhẩm xem 309 nhân với mấy thì gần với 8840 nhất.
Ta nhẩm 300 nhân mấy gần 8800. 300 x 20 = 6000, 300 x 30 = 9000. Vậy ta thử với 20 mấy.
309 x 20 = 6180
309 x 25 = 7725
309 x 28 = 8652
309 x 29 = 8961 (lớn hơn 8840)
Vậy, thương q là 28.

Bước 2: Tính phần dư r.
Ta có: 8840 = 309 x 28 + r
8840 = 8652 + r
r = 8840 – 8652
r = 188

Bước 3: Kiểm tra điều kiện của số dư.
Ta có: 0 ≤ 188 < 309. Điều kiện này thỏa mãn. Vậy, kết quả phép chia 8840 : 309 dưới dạng a=b.q + r là: 8840 = 309 . 28 + 188

Bây giờ, chúng ta sẽ sang Bài 2.

Bài 2. Viết kết quả phép chia dạng a= b.q + r, với 0 ≤ r < b

Phần này tương tự như Bài 1, chúng ta tiếp tục luyện tập kỹ năng chia có dư.

A 9210 : 631

Bước 1: Thực hiện phép chia 9210 cho 631.
Nhẩm xem 631 nhân với mấy thì gần với 9210 nhất.
Ta nhẩm 600 nhân mấy gần 9200. 600 x 10 = 6000, 600 x 15 = 9000. Vậy ta thử với 10 mấy.
631 x 10 = 6310
631 x 14 = 8834
631 x 15 = 9465 (lớn hơn 9210)
Vậy, thương q là 14.

Bước 2: Tính phần dư r.
Ta có: 9210 = 631 x 14 + r
9210 = 8834 + r
r = 9210 – 8834
r = 376

Bước 3: Kiểm tra điều kiện của số dư.
Ta có: 0 ≤ 376 < 631. Điều kiện này thỏa mãn. Vậy, kết quả phép chia 9210 : 631 dưới dạng a=b.q + r là: 9210 = 631 . 14 + 376

B 589 : 93

Bước 1: Thực hiện phép chia 589 cho 93.
Nhẩm xem 93 nhân với mấy thì gần với 589 nhất.
Ta nhẩm 90 nhân mấy gần 590. 90 x 6 = 540, 90 x 7 = 630. Vậy ta thử với 6.
93 x 6 = 558
93 x 7 = 651 (lớn hơn 589)
Vậy, thương q là 6.

Bước 2: Tính phần dư r.
Ta có: 589 = 93 x 6 + r
589 = 558 + r
r = 589 – 558
r = 31

Bước 3: Kiểm tra điều kiện của số dư.
Ta có: 0 ≤ 31 < 93. Điều kiện này thỏa mãn. Vậy, kết quả phép chia 589 : 93 dưới dạng a=b.q + r là: 589 = 93 . 6 + 31

C 6884 : 329

Bước 1: Thực hiện phép chia 6884 cho 329.
Nhẩm xem 329 nhân với mấy thì gần với 6884 nhất.
Ta nhẩm 300 nhân mấy gần 6800. 300 x 20 = 6000, 300 x 23 = 6900. Vậy ta thử với 20 mấy.
329 x 20 = 6580
329 x 21 = 6909 (lớn hơn 6884)
Vậy, thương q là 20.

Bước 2: Tính phần dư r.
Ta có: 6884 = 329 x 20 + r
6884 = 6580 + r
r = 6884 – 6580
r = 304

Bước 3: Kiểm tra điều kiện của số dư.
Ta có: 0 ≤ 304 < 329. Điều kiện này thỏa mãn. Vậy, kết quả phép chia 6884 : 329 dưới dạng a=b.q + r là: 6884 = 329 . 20 + 304

Cuối cùng, chúng ta sang Bài 3. Bài này yêu cầu chúng ta tìm thương q và số dư r khi biết dạng a = b.q + r.

Bài 3. Tìm các số tự nhiên q và r biết cách viết kết quả phép chia có dạng như sau:

A 1298 = 354 . q + r

Ở đây, a = 1298 và b = 354. Chúng ta cần tìm q và r sao cho 0 ≤ r < 354. Điều này có nghĩa là chúng ta cần thực hiện phép chia 1298 cho 354. Bước 1: Thực hiện phép chia 1298 cho 354. Nhẩm xem 354 nhân với mấy thì gần với 1298 nhất. 354 x 1 = 354 354 x 2 = 708 354 x 3 = 1062 354 x 4 = 1416 (lớn hơn 1298) Vậy, thương q là 3. Bước 2: Tìm số dư r. Ta có: 1298 = 354 . 3 + r 1298 = 1062 + r r = 1298 - 1062 r = 236 Bước 3: Kiểm tra điều kiện của số dư. Ta có: 0 ≤ 236 < 354. Điều kiện này thỏa mãn. Vậy, ta tìm được q = 3 và r = 236.

B 4068 = 320 . q + r

Ở đây, a = 4068 và b = 320. Chúng ta cần tìm q và r sao cho 0 ≤ r < 320. Điều này có nghĩa là chúng ta cần thực hiện phép chia 4068 cho 320. Bước 1: Thực hiện phép chia 4068 cho 320. Nhẩm xem 320 nhân với mấy thì gần với 4068 nhất. Ta nhẩm 300 nhân mấy gần 4000. 300 x 10 = 3000, 300 x 13 = 3900. Vậy ta thử với 10 mấy. 320 x 10 = 3200 320 x 12 = 3840 320 x 13 = 4160 (lớn hơn 4068) Vậy, thương q là 12. Bước 2: Tìm số dư r. Ta có: 4068 = 320 . 12 + r 4068 = 3840 + r r = 4068 - 3840 r = 228 Bước 3: Kiểm tra điều kiện của số dư. Ta có: 0 ≤ 228 < 320. Điều kiện này thỏa mãn. Vậy, ta tìm được q = 12 và r = 228.

Cô hy vọng qua các bài tập này, các em đã nắm vững hơn về phép chia có dư. Hãy nhớ luyện tập thường xuyên để chúng ta ngày càng giỏi hơn nhé! Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô. Chúc các em học tốt!