Chào các em học sinh thân mến! Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong giờ học Ngữ Văn hôm nay. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá vẻ đẹp của bài thơ về cánh đồng lúa chín nhé.

Chúng ta sẽ lần lượt đi qua các bước sau để giải bài tập này:

Bước 1: Đọc kỹ bài thơ và xác định yêu cầu của đề bài.

Đề bài yêu cầu chúng ta tìm ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong khổ thơ và các từ ngữ gợi tả.

Bước 2: Phân tích từng câu thơ để tìm biện pháp nghệ thuật.

* Câu 1: “Cánh đồng lúa chín” – Câu này giới thiệu về cảnh vật.
* Câu 2: “Vàng như thảm nhung” – Ở đây, tác giả so sánh màu vàng của cánh đồng lúa với “thảm nhung”. Khi so sánh sự vật này với sự vật khác dựa trên một điểm giống nhau nào đó, ta gọi đó là biện pháp so sánh. Cánh đồng lúa chín được ví như tấm thảm nhung mềm mại, rực rỡ.
* Câu 3: “Theo gió nhẹ rung” – Mô tả chuyển động của lúa dưới tác động của gió.
* Câu 4: “Làn hương thơm mát” – Miêu tả mùi hương của lúa.
* Câu 5: “Cánh đồng bát ngát” – Mô tả không gian rộng lớn của cánh đồng.
* Câu 6: “Nặng trĩu mùa vàng” – Tác giả nhân hóa cánh đồng, gán cho nó sự “nặng trĩu” như một con người hay vật thể có sức nặng, thể hiện sự no đủ, bội thu của mùa màng. Đây là biện pháp nhân hóa.
* Câu 7: “Đàn trâu lưng thững” – Mô tả dáng đi của đàn trâu.
* Câu 8: “Cõng lúa về làng” – Tác giả lại một lần nữa nhân hóa đàn trâu, cho chúng hành động “cõng” lúa. Đây cũng là biện pháp nhân hóa.

Vậy, các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong khổ thơ là: so sánh và nhân hóa.

Bước 3: Tìm các từ ngữ gợi tả trong khổ thơ.

Các từ ngữ gợi tả là những từ giúp chúng ta hình dung rõ hơn về hình ảnh, âm thanh, mùi vị, màu sắc… được miêu tả. Chúng ta cùng xem xét từng câu:

* “Vàng”: Từ này gợi tả màu sắc rực rỡ của lúa chín.
* “Thảm nhung”: Từ này không chỉ gợi tả màu vàng mà còn gợi tả sự mềm mại, êm ái, sự trải dài của cánh đồng.
* “Nhẹ rung”: Gợi tả sự chuyển động uyển chuyển, nhẹ nhàng của lúa dưới gió.
* “Thơm mát”: Gợi tả mùi hương dễ chịu, thanh lành của lúa.
* “Bát ngát”: Gợi tả không gian rộng lớn, bao la của cánh đồng.
* “Nặng trĩu”: Gợi tả sự đầy đặn, no nê, sức sống của mùa vàng.
* “Lưng thững”: Gợi tả dáng đi khoan thai, chậm rãi, chắc chắn của đàn trâu.

Vậy, những từ ngữ gợi tả trong khổ thơ là: vàng, thảm nhung, nhẹ rung, thơm mát, bát ngát, nặng trĩu, lưng thững.

Tổng kết:

* Biện pháp nghệ thuật được sử dụng: so sánh (trong câu “Vàng như thảm nhung”) và nhân hóa (trong các câu “Nặng trĩu mùa vàng”, “Đàn trâu lưng thững cõng lúa về làng”).
* Những từ ngữ gợi tả là: vàng, thảm nhung, nhẹ rung, thơm mát, bát ngát, nặng trĩu, lưng thững.

Các em thấy không, nhờ những biện pháp nghệ thuật và từ ngữ gợi tả này mà bài thơ đã vẽ nên một bức tranh sinh động, đầy màu sắc và tràn đầy sức sống về một mùa bội thu.

Cô khen cả lớp mình đã chú ý lắng nghe và cùng cô phân tích bài thơ này!