Chúng ta bắt đầu với Câu 34.

Câu 34.

a/ Biểu hiện của bảo vệ lẽ phải và giải thích tại sao trong cuộc sống chúng ta phải bảo vệ lẽ phải?

* Biểu hiện của bảo vệ lẽ phải:
* Luôn tôn trọng sự thật, tin vào lẽ phải.
* Dũng cảm, kiên trì bảo vệ lẽ phải, chống lại những điều sai trái.
* Biết nhận lỗi và sửa lỗi khi mình sai.
* Biết tha thứ cho người khác khi họ biết nhận lỗi và sửa lỗi.
* Phê phán những hành vi sai trái, bảo vệ những điều đúng đắn.
* Sẵn sàng lắng nghe, suy nghĩ thấu đáo trước khi đánh giá sự việc.
* Trong học tập, đó là việc làm bài tập đúng, trung thực trong kiểm tra, thi cử, không gian lận.
* Trong cuộc sống, đó là việc lên tiếng khi thấy bạn bè, người thân làm sai, giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn, hoạn nạn.

* Giải thích tại sao trong cuộc sống chúng ta phải bảo vệ lẽ phải:
* Bảo vệ lẽ phải là bảo vệ sự thật, công bằng, đạo đức và lòng nhân ái.
* Nếu không có lẽ phải, xã hội sẽ trở nên hỗn loạn, đầy rẫy bất công, tội ác.
* Bảo vệ lẽ phải giúp xây dựng một xã hội tốt đẹp, văn minh, mọi người sống chan hòa, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau.
* Bảo vệ lẽ phải cũng là cách mỗi người tự hoàn thiện bản thân, trở thành người có ích cho gia đình và xã hội.

b/ Vì sao trong cuộc sống phải bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên? Kể ra các biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên?

* Vì sao phải bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên:
* Môi trường sống xung quanh chúng ta cung cấp không khí để thở, nước để uống, thức ăn để ăn, tài nguyên để phục vụ cuộc sống.
* Tài nguyên thiên nhiên là nguồn sống quý giá của con người, không chỉ cho thế hệ hôm nay mà còn cho cả thế hệ mai sau.
* Nếu môi trường bị ô nhiễm, tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt, cuộc sống con người sẽ bị đe dọa nghiêm trọng, sức khỏe suy giảm, thậm chí là mất đi sự sống.
* Việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là trách nhiệm chung của toàn xã hội, là điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững.

* Các biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên:
* Sử dụng tiết kiệm điện, nước, xăng dầu và các tài nguyên khác.
* Trồng cây xanh, bảo vệ rừng, không chặt phá cây bừa bãi.
* Thu gom và xử lý rác thải đúng cách, hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần, ưu tiên sử dụng các vật liệu thân thiện với môi trường (túi vải, giấy, lá cây…).
* Tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường do nhà trường, địa phương tổ chức.
* Lên án, phê phán những hành vi gây ô nhiễm môi trường.
* Tuyên truyền, giáo dục mọi người cùng chung tay bảo vệ môi trường.
* Tích cực tìm hiểu và ứng dụng các công nghệ sạch, thân thiện với môi trường trong sản xuất và sinh hoạt.

c/ Thế nào là mục tiêu cá nhân. Có mấy loại mục tiêu?

* Mục tiêu cá nhân là gì?
* Mục tiêu cá nhân là những điều mà mỗi người mong muốn đạt được trong cuộc sống, trong một giai đoạn nhất định hoặc trong tương lai. Đó có thể là những mong muốn về học tập, nghề nghiệp, sức khỏe, đạo đức, tình cảm…

* Có mấy loại mục tiêu?
* Mục tiêu cá nhân có thể được chia thành hai loại chính:
* Mục tiêu ngắn hạn: Là những mục tiêu có thể đạt được trong một khoảng thời gian tương đối ngắn, ví dụ: đạt điểm cao trong bài kiểm tra tuần này, học thuộc một bài hát, hoàn thành một dự án nhỏ.
* Mục tiêu dài hạn: Là những mục tiêu đòi hỏi một khoảng thời gian dài hơn để đạt được, thường liên quan đến những định hướng lớn trong cuộc đời, ví dụ: đỗ đại học, trở thành bác sĩ, xây dựng một gia đình hạnh phúc.

Bây giờ, chúng ta sang phần ứng xử tình huống.

Câu 35.

Em sẽ ứng xử như thế nào trong tình huống sau:

a/ Bạn thân em làm sai nhưng lại đổ lỗi cho một bạn khác trong lớp.

* Nếu là em, trước hết em sẽ bình tĩnh lại.
* Sau đó, em sẽ tìm cách nói chuyện riêng với bạn thân của mình, nhẹ nhàng phân tích cho bạn thấy việc làm sai của mình và việc đổ lỗi cho người khác là sai trái, làm ảnh hưởng đến bạn khác và mất đi sự tin tưởng của mọi người.
* Em sẽ khuyên bạn nên dũng cảm nhận lỗi, xin lỗi bạn bị oan và sửa sai.
* Nếu bạn thân không nghe, em sẽ tìm cách nói chuyện với thầy cô giáo hoặc người lớn có trách nhiệm để sự việc được giải quyết công bằng.
* Tuyệt đối không bao che cho lỗi lầm của bạn thân khi việc làm đó là sai trái và gây hậu quả xấu cho người khác.

b/ Khi tranh luận với các bạn, em biết chắc chắn rằng ý kiến của mình là đúng nhưng đa số các bạn khác lại khẳng định là sai.

* Đầu tiên, em sẽ giữ thái độ bình tĩnh, lắng nghe cẩn thận ý kiến của các bạn.
* Em sẽ trình bày rõ ràng, mạch lạc lý do tại sao em cho rằng ý kiến của mình là đúng, có thể đưa ra dẫn chứng, lập luận hoặc bằng chứng để bảo vệ quan điểm của mình.
* Nếu các bạn vẫn không đồng tình, em sẽ đề nghị chúng ta cùng tìm hiểu thêm thông tin từ sách vở, thầy cô giáo hoặc các nguồn đáng tin cậy để làm sáng tỏ vấn đề.
* Em sẽ tôn trọng ý kiến của các bạn, dù không đồng tình, và sẵn sàng chấp nhận nếu sau khi tìm hiểu kỹ, ý kiến của mình thực sự chưa đúng. Quan trọng là chúng ta tìm ra chân lý.

c/ Em nghe thấy một bạn nói xấu bạn khác, trong khi em biết sự thật không phải như vậy.

* Em sẽ không đứng im lắng nghe hay cổ vũ cho hành vi nói xấu.
* Em sẽ tìm cách ngắt lời hoặc nói chuyện riêng với bạn đang nói xấu.
* Em sẽ nhẹ nhàng giải thích sự thật cho bạn nghe, đính chính lại những thông tin sai lệch mà bạn đang lan truyền.
* Em sẽ khuyên bạn không nên nói xấu người khác, vì điều đó không hay, làm tổn thương người khác và làm mất đi tình bạn.
* Nếu có thể, em sẽ tìm cách nói chuyện với cả hai bạn để giải tỏa hiểu lầm.

Tiếp theo là câu hỏi về pháp luật.

Câu 36.

Căn cứ vào các quy định của pháp luật về bảo vệ tài nguyên và môi trường ở nước ta, em đồng tình hay không đồng tình với những nhận định nào dưới đây? Vì sao?

* Nhận định 1: Bảo vệ môi trường không chỉ cho thế hệ hôm nay mà còn góp phần bảo vệ cho thế hệ tương lai.
* Đồng tình. Vì môi trường và tài nguyên thiên nhiên là di sản quý báu mà thế hệ đi trước truyền lại cho thế hệ sau. Nếu chúng ta khai thác cạn kiệt, làm ô nhiễm môi trường ngày hôm nay thì thế hệ tương lai sẽ phải gánh chịu hậu quả nặng nề, thậm chí không còn đủ nguồn sống. Pháp luật Việt Nam quy định rất rõ về việc bảo vệ môi trường vì sự phát triển bền vững, đảm bảo cho các thế hệ mai sau.

* Nhận định 2: Muốn phát triển kinh tế thì phải chấp nhận môi trường bị ô nhiễm.
* Không đồng tình. Nhận định này sai lầm và nguy hiểm. Phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường. Nếu chấp nhận môi trường bị ô nhiễm, chúng ta sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng như sức khỏe suy giảm, thiên tai gia tăng, ảnh hưởng đến chính sự phát triển kinh tế về lâu dài. Pháp luật Việt Nam khuyến khích phát triển kinh tế xanh, sạch, bền vững.

* Nhận định 3: Tài nguyên thiên nhiên là vô tận nên không nhất thiết phải tiết kiệm.
* Không đồng tình. Nhận định này hoàn toàn sai. Tài nguyên thiên nhiên, dù dồi dào đến đâu, cũng có giới hạn và không phải là vô tận. Nếu chúng ta khai thác bừa bãi, không tiết kiệm, tài nguyên sẽ cạn kiệt, gây hậu quả nghiêm trọng cho đời sống và sản xuất. Pháp luật Việt Nam quy định việc khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên phải hợp lý, tiết kiệm và bền vững.

* Nhận đinh 4: Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước.
* Không đồng tình (nhưng cần làm rõ). Nhận định này chưa đầy đủ. Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của Nhà nước, song song đó còn là trách nhiệm của các tổ chức, doanh nghiệp và toàn thể công dân. Các cơ quan nhà nước có vai trò quản lý, giám sát, ban hành chính sách, nhưng sự tham gia của mọi người dân là vô cùng quan trọng để bảo vệ môi trường hiệu quả.

* Nhận định 5: Sử dụng túi vải, giấy, một số loại lá,… để gói, đựng sản phẩm thay cho túi ni-lông là góp phần bảo vệ môi trường.
* Đồng tình. Nhận định này hoàn toàn đúng. Túi ni-lông khó phân hủy, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hệ sinh thái. Việc sử dụng các vật liệu thân thiện với môi trường như túi vải, giấy, lá cây… giúp giảm thiểu rác thải nhựa, bảo vệ môi trường sống. Đây là một hành động thiết thực, thể hiện ý thức trách nhiệm của công dân.

Chúng ta tiếp tục với một tình huống thực tế.

Câu 37.

Đọc tình huống dưới đây và trả lời câu hỏi
Trên đường đi học về, M và H nhìn thấy cô V đem rác ra bờ hồ vứt. M rủ H đến nhắc nhở cô V không được đổ rác xung quanh hồ nhưng H bảo làm vậy là vô lễ với người lớn và hơn nữa đó không phải trách nhiệm mà hai bạn cần phải quan tâm.

a/ Em có nhận xét như thế nào về hành vi của các nhân vật trong tình huống trên?.

* Hành vi của cô V: Việc cô V đổ rác ra bờ hồ là hành vi sai trái, thiếu ý thức bảo vệ môi trường, gây ô nhiễm nguồn nước và cảnh quan khu vực.
* Hành vi của M: Bạn M có thái độ đúng đắn, có ý thức bảo vệ môi trường, dám lên tiếng nhắc nhở người có hành vi sai trái, thể hiện sự dũng cảm và trách nhiệm.
* Hành vi của H: Bạn H còn rụt rè, chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm bảo vệ môi trường và phép tắc ứng xử. Việc cho rằng nhắc nhở người lớn là vô lễ là chưa đúng trong trường hợp này, vì hành động của cô V là sai trái, cần được góp ý để không ảnh hưởng xấu đến cộng đồng.

b/ Nếu là M, em sẽ làm gì

* Nếu là M, em vẫn sẽ rủ H cùng đi nhắc nhở cô V. Nếu H không đồng ý đi cùng, em sẽ một mình đến gặp cô V.
* Em sẽ tiếp cận cô V một cách lễ phép, kính trọng. Em sẽ nói: “Thưa cô, con thấy cô vừa đổ rác ở đây ạ. Con xin phép được nhắc cô là không nên đổ rác ở khu vực bờ hồ vì nó sẽ làm bẩn nước và ảnh hưởng đến môi trường xung quanh ạ. Chúng ta nên bỏ rác vào thùng để giữ cho cảnh quan sạch đẹp ạ.”
* Nếu cô V vẫn giữ thái độ không hợp tác, em sẽ tìm cách báo cáo sự việc với người lớn có trách nhiệm ở địa phương hoặc phụ huynh của mình để có biện pháp xử lý phù hợp, tránh tình trạng ô nhiễm môi trường kéo dài.

Sang câu 38, chúng ta sẽ tìm hiểu về mục tiêu cá nhân.

Câu 38.

Đọc tình huống dưới đây và trả lời câu hỏi
Bạn Hùng chưa biết bơi nên mỗi khi đi biển cùng gia đình hay bạn bè, Hùng đều rụt rè và ngại xuống nước. Bạn rất muốn biết bơi nhưng vẫn chưa làm được. Hè năm nay, Hùng đặt mục tiêu sẽ học bơi để biết bơi. Hùng xin bố đăng kí cho một lớp học bơi và còn rủ thêm một người bạn học cùng đề nhắc nhở và hỗ trợ nhau tập luyện. Sau ba tháng hè, Hùng đã biết bơi và thấy tự tin hơn mỗi khi đi biển.

a/ Em hãy xác định mục tiêu cá nhân mà bạn Hùng đặt ra.

* Mục tiêu cá nhân mà bạn Hùng đặt ra là: Học bơi để biết bơi.

b/ Nhận xét về mục tiêu và kết quả thực hiện mục tiêu mà bạn Hùng đặt ra.

* Về mục tiêu: Mục tiêu của Hùng là rõ ràng, cụ thể (học bơi, biết bơi) và mang tính tích cực. Nó xuất phát từ mong muốn cá nhân để cải thiện bản thân và khắc phục nhược điểm (rụt rè, ngại xuống nước).
* Về kết quả thực hiện mục tiêu: Hùng đã thực hiện mục tiêu rất thành công. Bạn ấy đã có kế hoạch hành động cụ thể (đăng ký lớp học bơi, rủ bạn cùng học) và sự kiên trì (học trong ba tháng hè). Kết quả là Hùng đã biết bơi và quan trọng hơn là bạn ấy đã tự tin hơn khi tham gia các hoạt động dưới nước. Điều này cho thấy Hùng là một người có ý chí và biết cách biến mong muốn thành hành động để đạt được kết quả.

Tiếp tục với một tình huống khác về mục tiêu cá nhân.

Câu 39.

Đọc tình huống dưới đây và trả lời câu hỏi
Năm học trước, bạn Bình không có mục tiêu gì cụ thể, cũng không chủ tâm học tập, lại còn rụt rè, nhút nhác thường xuyên dựa dẫm vào các bạn trong học tập. Kết thúc năm học, Binh chỉ có kết quả học tập ở mức Đạt. Năm nay, Binh quyết tâm thay đổi. Ngay từ đầu năm học, bạn đã đặt mục tiêu rõ ràng là sẽ tập trung học tập để đạt kết quả loại Tốt và sự tự tin hơn. Để thực hiện mục tiêu đó, ở nhà thường xuyên tự chuẩn bị bài trước, trên lớp Bình tập trung nghe giảng, tích cực phát biểu, lập nhóm học tập cùng các bạn, ở nhà bạn tự giác làm hết các bài tập trong sách, đọc thêm nhiều loại sách tham khảo … Nhờ có mục tiêu rõ ràng và quyết tâm thực hiện, đến cuối năm học Bình đã đạt được những điều mình mong muốn.

a/ Em hãy xác định mục tiêu cá nhân mà bạn Bình đặt ra.

* Mục tiêu cá nhân mà bạn Bình đặt ra trong năm học này là: Tập trung học tập để đạt kết quả loại Tốt và trở nên tự tin hơn.

b/ Nhận xét về mục tiêu và kết quả thực hiện mục tiêu mà bạn Bình đặt ra

* Về mục tiêu: Mục tiêu của Bình rất tốt. Nó vừa mang tính học thuật (đạt kết quả loại Tốt) vừa mang tính phát triển bản thân (trở nên tự tin hơn). Mục tiêu này rõ ràng, có thể đo lường được (kết quả học tập) và là sự thay đổi tích cực so với năm học trước.
* Về kết quả thực hiện mục tiêu: Bình đã thực hiện mục tiêu một cách xuất sắc. Bạn ấy đã có những hành động cụ thể, có kế hoạch rõ ràng để đạt được mục tiêu: chuẩn bị bài ở nhà, tập trung nghe giảng, tích cực phát biểu, lập nhóm học tập, tự giác làm bài tập và đọc sách tham khảo. Sự nỗ lực và quyết tâm của Bình đã mang lại kết quả xứng đáng: đạt được kết quả học tập loại Tốt và trở nên tự tin hơn. Tình huống này cho thấy tầm quan trọng của việc đặt ra mục tiêu và kiên trì thực hiện nó.

Cuối cùng, chúng ta sẽ phân tích một tình huống liên quan đến trách nhiệm công dân.

Câu 40.

Đọc tình huống dưới đây và trả lời câu hỏi
Phát hiện cửa hàng của bà K sử dụng các chất độc hại trong quá trình chế biến và bảo quản thực phẩm, ảnh hưởng đến sức khoẻ của người tiêu dùng, bạn P định báo lên các cơ quan có thẩm quyền thì người thân khuyên không nên làm vậy, vì việc đó không liên quan đến mình.

Hỏi: Em hãy nhận xét cách ứng xử của các bạn học sinh trong mỗi trường hợp và tình huống trên?

* Trong tình huống này, chúng ta nhận thấy có hai cách ứng xử khác nhau:
* Cách ứng xử của bạn P: P đã thể hiện một hành vi rất đáng khen. Bạn ấy đã phát hiện ra một hành vi sai trái, có nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng (sử dụng chất độc hại trong thực phẩm). Việc bạn P định báo cáo lên cơ quan có thẩm quyền là thể hiện trách nhiệm của một công dân, dám đứng lên bảo vệ lẽ phải và quyền lợi của người tiêu dùng. Đây là một hành động dũng cảm, đúng đắn và cần được khuyến khích.
* Lời khuyên của người thân: Lời khuyên “không nên làm vậy, vì việc đó không liên quan đến mình” là một cách ứng xử sai lầm, thiếu trách nhiệm và mang tính cá nhân. Sức khỏe và sự an toàn của cộng đồng có liên quan đến tất cả mọi người. Nếu chúng ta phớt lờ những hành vi sai trái có thể gây hại, thì chính bản thân chúng ta và những người xung quanh cũng có thể gặp nguy hiểm. Pháp luật Việt Nam quy định mọi công dân có quyền và nghĩa vụ tố giác các hành vi vi phạm pháp luật.

Các em thân mến, qua việc giải đáp các câu hỏi vừa rồi, cô hy vọng các em đã hiểu sâu sắc hơn về các nội dung kiến thức quan trọng trong bài học. Các em hãy ghi nhớ và vận dụng những điều đã học vào cuộc sống của mình nhé. Buổi ôn tập của chúng ta hôm nay đến đây là kết thúc. Chúc các em học tốt!