Chào các em học sinh thân yêu! Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau ôn tập lại cách đặt tính rồi tính phép chia số thập phân theo đúng chuẩn Sách giáo khoa Toán lớp 5 nhé. Các em đã sẵn sàng chưa nào?

Chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết ba bài tập sau:
18,5 : 7,4
1,65 : 0,35
87,5 : 1,75

—
Bài 1: 18,5 : 7,4

Đây là phép chia hai số thập phân. Để thực hiện phép chia này, chúng ta sẽ làm theo các bước sau:

Bước 1: Chuyển phép chia thành phép chia cho số tự nhiên.

Ta thấy số chia là 7,4 có một chữ số ở phần thập phân. Để chuyển số chia thành số tự nhiên, ta sẽ nhân cả số chia và số bị chia với 10.

18,5 x 10 = 185

7,4 x 10 = 74

Vậy, phép chia 18,5 : 7,4 sẽ trở thành phép chia 185 : 74.

Bước 2: Đặt tính rồi thực hiện phép chia như chia số tự nhiên.

Chúng ta sẽ viết phép chia theo hàng dọc.

185 | 74

Bây giờ, chúng ta thực hiện phép chia:

– Lấy 185 chia cho 74.

– Thử xem 74 nhân với mấy thì gần bằng 185. Ta thấy:

74 x 1 = 74

74 x 2 = 148

74 x 3 = 222 (lớn hơn 185 rồi)

– Vậy, thương là 2. Viết 2 vào bên phải dấu gạch dọc.

– Nhân 2 với 74: 2 x 74 = 148. Viết 148 thẳng hàng với 185.

– Lấy 185 trừ 148: 185 – 148 = 37. Viết 37 thẳng hàng.

185 | 74

-148 | 2

—-

37

Bước 3: Tiếp tục chia nếu có số dư.

– Số dư là 37 nhỏ hơn số chia là 74. Ta thêm dấu phẩy vào bên phải số 2 trong thương.

– Thêm một chữ số 0 vào bên phải số dư 37, ta được 370.

185 | 74

-148 | 2,

—-

370

– Bây giờ, ta lấy 370 chia cho 74.

– Thử xem 74 nhân với mấy thì gần bằng 370. Ta thấy:

74 x 4 = 296

74 x 5 = 370

– Vậy, thương là 5. Viết 5 vào sau dấu phẩy trong thương.

– Nhân 5 với 74: 5 x 74 = 370. Viết 370 thẳng hàng với 370.

– Lấy 370 trừ 370: 370 – 370 = 0. Viết 0 thẳng hàng.

185 | 74

-148 | 2,5

—-

370

-370

—-

0

Kết quả:

18,5 : 7,4 = 2,5

—
Bài 2: 1,65 : 0,35

Tương tự như bài trên, chúng ta sẽ thực hiện theo các bước:

Bước 1: Chuyển phép chia thành phép chia cho số tự nhiên.

Số chia là 0,35 có hai chữ số ở phần thập phân. Ta nhân cả số chia và số bị chia với 100.

1,65 x 100 = 165

0,35 x 100 = 35

Vậy, phép chia 1,65 : 0,35 sẽ trở thành phép chia 165 : 35.

Bước 2: Đặt tính rồi thực hiện phép chia như chia số tự nhiên.

165 | 35

– Lấy 165 chia cho 35.

– Thử xem 35 nhân với mấy thì gần bằng 165. Ta thấy:

35 x 1 = 35

35 x 2 = 70

35 x 3 = 105

35 x 4 = 140

35 x 5 = 175 (lớn hơn 165 rồi)

– Vậy, thương là 4. Viết 4 vào bên phải dấu gạch dọc.

– Nhân 4 với 35: 4 x 35 = 140. Viết 140 thẳng hàng với 165.

– Lấy 165 trừ 140: 165 – 140 = 25. Viết 25 thẳng hàng.

165 | 35

-140 | 4

—-

25

Bước 3: Tiếp tục chia nếu có số dư.

– Số dư là 25 nhỏ hơn số chia là 35. Ta thêm dấu phẩy vào bên phải số 4 trong thương.

– Thêm một chữ số 0 vào bên phải số dư 25, ta được 250.

165 | 35

-140 | 4,

—-

250

– Bây giờ, ta lấy 250 chia cho 35.

– Thử xem 35 nhân với mấy thì gần bằng 250. Ta thấy:

35 x 7 = 245

35 x 8 = 280 (lớn hơn 250 rồi)

– Vậy, thương là 7. Viết 7 vào sau dấu phẩy trong thương.

– Nhân 7 với 35: 7 x 35 = 245. Viết 245 thẳng hàng với 250.

– Lấy 250 trừ 245: 250 – 245 = 5. Viết 5 thẳng hàng.

165 | 35

-140 | 4,7

—-

250

-245

—-

5

Bước 4: Tiếp tục chia (nếu cần làm tròn hoặc nếu đề yêu cầu).

– Số dư là 5 nhỏ hơn số chia là 35. Ta thêm một chữ số 0 vào bên phải số dư 5, ta được 50.

165 | 35

-140 | 4,7

—-

250

-245

—-

50

– Bây giờ, ta lấy 50 chia cho 35.

– 50 chia cho 35 được 1, dư 15. Viết 1 vào sau số 7 trong thương.

165 | 35

-140 | 4,71

—-

250

-245

—-

50

-35

—

15

– Chúng ta có thể dừng lại ở đây nếu đề bài không yêu cầu chia đến một số thập phân cụ thể nào.

Kết quả (làm tròn đến hai chữ số thập phân):

1,65 : 0,35 ≈ 4,71

(Lưu ý: Nếu đề bài yêu cầu chia chính xác hoặc làm tròn đến một số chữ số thập phân khác, ta sẽ tiếp tục thực hiện phép chia bằng cách thêm số 0 vào số dư và chia tiếp.)

—
Bài 3: 87,5 : 1,75

Đây là phép chia hai số thập phân, trong đó số chia có hai chữ số ở phần thập phân.

Bước 1: Chuyển phép chia thành phép chia cho số tự nhiên.

Số chia là 1,75 có hai chữ số ở phần thập phân. Ta nhân cả số chia và số bị chia với 100.

87,5 x 100 = 8750

1,75 x 100 = 175

Vậy, phép chia 87,5 : 1,75 sẽ trở thành phép chia 8750 : 175.

Bước 2: Đặt tính rồi thực hiện phép chia như chia số tự nhiên.

8750 | 175

– Lấy 875 chia cho 175.

– Thử xem 175 nhân với mấy thì gần bằng 875. Ta thấy:

175 x 1 = 175

175 x 2 = 350

175 x 3 = 525

175 x 4 = 700

175 x 5 = 875

– Vậy, thương là 5. Viết 5 vào bên phải dấu gạch dọc.

– Nhân 5 với 175: 5 x 175 = 875. Viết 875 thẳng hàng với 875.

– Lấy 875 trừ 875: 875 – 875 = 0. Viết 0 thẳng hàng.

8750 | 175

-875 | 5

—-

0

Bước 3: Tiếp tục chia phần còn lại.

– Hạ chữ số 0 cuối cùng của số bị chia xuống. Ta có 0.

– Lấy 0 chia cho 175. Được 0. Viết 0 vào bên phải số 5 trong thương.

8750 | 175

-875 | 50

—-

00

– 0

—

0

Kết quả:

87,5 : 1,75 = 50

—
Các em thấy đó, cách thực hiện phép chia số thập phân cũng rất logic và tuần tự. Quan trọng là chúng ta cần nắm vững cách chuyển đổi phép chia và thực hiện phép chia số tự nhiên thật chính xác.

Các em hãy xem lại bài giảng và tự mình luyện tập thêm nhé! Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô. Chúc các em học tốt!