Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi:
THỜI NẮNG XANH
…
THỜI NẮNG XANH
(Trương Nam Hương)
Nắng trong mắt những ngày thơ bé
cũng xanh mơn như thể lá trầu
bà bổ cau thành tám chiếc thuyền cau
chở sớm chiều tóm tém
hoàng hôn đọng trên môi bà quạch thẫm
nắng xiên khoai qua lớp vách không cài
bóng bà đổ xuống đất đai
rủ châu chấu cào cào về cháu bắt
rủ rau má rau sam…
vào bát canh ngọt mát
tôi chan lên suốt dọc tuổi thơ mình.
C1:Xác định thể thơ và ptbd chính?
C2:Trong bài thơ,tác giả đã nhớ lại nuungwx gì thời thơ bé?
C3:Chỉ ra và phân tích tác dụng của hai biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ:
Nắng trong mắt những ngày thơ bé
Cũng xanh mơn như thể là trầu
C4:Nêu nội dung chính của bài thơ?
C5:Trong các từ sau,từ nào là từ láy: tóm tém,châu chấu,cào cào.
C6:Tìm số từ có trong bài thơ?
C7:Em hãy kể tên một bài thơ đã học trong chương trình Ngữ Văn 7 cũng viết về tình cảm bà cháu?Cho biết tác giả?
Câu 1:
Để xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính, chúng ta sẽ phân tích hình thức và nội dung của bài thơ.
– Về thể thơ: Các em hãy quan sát số tiếng trong mỗi dòng thơ: 7, 7, 8, 5, 8, 8, 6, 8, 5, 6. Ta thấy số tiếng trong các dòng không bằng nhau và không tuân theo một quy luật cố định nào. Bài thơ cũng không có vần chân chặt chẽ. Vì vậy, đây là thể thơ tự do.
– Về phương thức biểu đạt (PTBĐ) chính: Bài thơ là dòng hồi tưởng, là những cảm xúc, suy ngẫm của tác giả về tuổi thơ bên bà. Tác giả không chủ đích kể một câu chuyện có cốt truyện rõ ràng mà chủ yếu bộc lộ tình yêu thương, lòng biết ơn đối với người bà. Do đó, PTBĐ chính của bài thơ là biểu cảm. (Ngoài ra, bài thơ có sự kết hợp với các yếu tố miêu tả và tự sự để làm cho cảm xúc trở nên rõ nét hơn).
Câu 2:
Trong bài thơ, tác giả đã nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc, bình dị của thời thơ bé gắn liền với hình ảnh người bà. Đó là:
– Kỉ niệm về hình ảnh bà ăn trầu, bổ cau. Miếng cau qua con mắt trẻ thơ trở thành “tám chiếc thuyền cau”.
– Kỉ niệm về đôi môi thẫm màu trầu của bà trong buổi hoàng hôn.
– Kỉ niệm về bóng bà đổ dài trên mảnh đất quê hương, gắn liền với những trò chơi dân dã (bắt châu chấu, cào cào) và những món ăn đậm tình quê hương (bát canh rau má, rau sam ngọt mát).
Tất cả những kỉ niệm ấy tuy đơn sơ nhưng đã nuôi dưỡng tâm hồn tác giả, trở thành phần không thể thiếu trong suốt tuổi thơ của mình.
Câu 3:
Trong hai câu thơ đầu, tác giả đã sử dụng rất thành công các biện pháp tu từ để tạo ra những hình ảnh thơ độc đáo:
Nắng trong mắt những ngày thơ bé
cũng xanh mơn như thể lá trầu
1. Biện pháp tu từ so sánh:
– Dấu hiệu: Có từ so sánh “như thể”.
– Phân tích: Tác giả so sánh “Nắng trong mắt những ngày thơ bé” (vế A) với “lá trầu” (vế B) qua đặc điểm chung là “xanh mơn”.
– Tác dụng:
+ Phép so sánh này vô cùng độc đáo, nó cụ thể hóa một khái niệm trừu tượng (“nắng” của kí ức) thành một hình ảnh hữu hình, quen thuộc (“lá trầu”).
+ Nó không chỉ gợi ra màu sắc mà còn gợi lên sức sống tươi non, mơn mởn.
+ Quan trọng hơn, việc so sánh “nắng” với “lá trầu” đã gắn liền kí ức tuổi thơ tươi đẹp của tác giả với hình ảnh người bà, bởi lá trầu là hình ảnh không thể tách rời với bà. Qua đó, ta thấy bà chính là trung tâm của những kí ức tuổi thơ ấy.
2. Biện pháp tu từ ẩn dụ (cụ thể là ẩn dụ chuyển đổi cảm giác):
– Phân tích: “Nắng” vốn được cảm nhận bằng thị giác (ánh sáng) và xúc giác (sự ấm áp). Nhưng ở đây, tác giả lại cảm nhận “nắng” có màu “xanh mơn” – một cảm nhận bằng thị giác nhưng theo một cách rất riêng. Đây là sự chuyển đổi cảm giác.
– Tác dụng:
+ Tạo ra một hình ảnh thơ mới lạ, gây ấn tượng mạnh với người đọc (“nắng xanh”).
+ Thể hiện một cách nhìn, một cách cảm rất riêng của tác giả về tuổi thơ. Tuổi thơ ấy trong trẻo, tươi mát và đầy sức sống như màu xanh của lá.
Câu 4:
Nội dung chính của bài thơ là:
Bài thơ thể hiện những dòng hồi tưởng đầy xúc động và lòng biết ơn sâu sắc của người cháu đối với bà. Qua những hình ảnh thơ bình dị, thân thương, tác giả đã tái hiện một miền kí ức tuổi thơ ấm áp, trong trẻo, nơi có hình bóng bà là trung tâm, là cội nguồn của tình yêu thương và sự chở che.
Câu 5:
Trong các từ đã cho, ta phân tích như sau:
– châu chấu, cào cào: Đây là các từ ghép dùng để chỉ tên các sự vật (con vật) cụ thể.
– tóm tém: Đây là từ mô phỏng âm thanh hoặc dáng vẻ của hành động nhai trầu. Từ này có sự lặp lại về âm và vần.
Vậy, từ láy trong các từ đã cho là: tóm tém.
Câu 6:
Để tìm số từ, các em hãy đọc kĩ lại bài thơ và tìm những từ chỉ số lượng, số thứ tự.
Trong câu thơ “bà bổ cau thành tám chiếc thuyền cau”, ta thấy có một từ chỉ số lượng.
Vậy, số từ có trong bài thơ là: tám.
Câu 7:
Trong chương trình Ngữ văn lớp 7, các em đã được học một bài thơ rất nổi tiếng và cảm động cũng viết về tình cảm bà cháu.
– Tên bài thơ: Tiếng gà trưa
– Tác giả: Xuân Quỳnh
Cô hy vọng phần giải đáp chi tiết này sẽ giúp các em hiểu sâu hơn về bài thơ “Thời nắng xanh”. Hãy luôn trân trọng những kỉ niệm đẹp bên gia đình và người thân của mình nhé
Câu 1:
– Thể thơ: Bài thơ “Thời nắng xanh” của Trương Nam Hương được viết theo thể thơ tự do.
– Phương thức biểu đạt chính: Phương thức biểu đạt chính trong bài thơ là miêu tả .
Câu 2 :
Tác giả nhớ lại những hình ảnh đẹp của thời thơ bé, gắn liền với hình ảnh người bà. Những kỷ niệm về những buổi sáng, chiều bà làm công việc trong nhà, như bổ cau, rủ cháu bắt châu chấu, rủ rau má, rau sam vào bát canh ngọt mát. Tất cả những hình ảnh đó gợi nhớ một thời thơ ấu đầy yêu thương, gắn bó với bà và những cảnh vật thiên nhiên.
Câu 3: Nắng trong mắt những ngày thơ bé / Cũng xanh mơn như thể là trầu.
– Biện pháp tu từ 1: So sánh: “Nắng trong mắt những ngày thơ bé / Cũng xanh mơn như thể là trầu”. Câu thơ sử dụng biện pháp so sánh, so sánh nắng với màu xanh của lá trầu. Điều này giúp tạo ra một hình ảnh tươi mới, ngập tràn sức sống và màu sắc, thể hiện sự trong trẻo và mát mẻ của những kỷ niệm tuổi thơ.
– Biện pháp tu từ 2: Nhân hóa: “Nắng trong mắt” là một cách sử dụng nhân hóa để làm cho ánh nắng trở nên sống động và gần gũi hơn, gắn bó với con người, đặc biệt là với những kỷ niệm tuổi thơ.
Câu 4 :
Nội dung chính của bài thơ là nỗi nhớ về những kỷ niệm tuổi thơ bên bà. Những hình ảnh đơn sơ, mộc mạc trong cuộc sống hằng ngày cùng bà đã tạo nên một không gian ấm áp, thân thuộc. Bài thơ thể hiện tình cảm gắn bó, sự yêu thương giữa cháu và bà trong những ngày thơ bé, qua đó khắc họa một phần ký ức ngọt ngào của tuổi thơ.
Câu 5:
-Từ láy: Tóm tém là từ láy, bởi đây là một từ kết hợp từ hai tiếng láy âm (tóm – tém), tạo nên âm thanh nhịp nhàng, sống động.
– Châu chấu và cào cào là những từ ghép, không phải từ láy.
Câu 6 :
Số từ trong bài thơ là các từ chỉ đơn vị đếm (1, 2, 3, v.v.) hoặc các từ khác mang giá trị định lượng (ví dụ: những, một, mỗi…). Tuy nhiên, trong bài thơ này không có từ mang giá trị số học rõ rệt, mà chủ yếu là các từ thể hiện cảm xúc, hình ảnh của thiên nhiên và con người. Nếu muốn phân tích số từ một cách chi tiết, bạn có thể đếm các từ như “mỗi”, “từng”, “một” (liên quan đến sự lặp lại hoặc khái quát hóa sự vật, hiện tượng).
Câu 7:
kể tên một bài thơ đã học trong chương trình Ngữ Văn 7 cũng viết về tình cảm bà cháu?Cho biết tác giả: Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh.
\(\textit{@Shu}\)
\(\text{Câu 1:Xác định thể thơ và ptbd chính?}\)
\(\Rightarrow\) \(\text{Thể thơ : Tự do}\)
\(\Rightarrow\) \(\text{PTBĐC : Biểu cảm}\)
\(\text{Câu 2:Trong bài thơ,tác giả đã}\)
\(\text{nhớ lại những gì thời thơ bé?}\)
\(\Rightarrow\) Trong bài thơ, tác giả nhớ đến hình ảnh người bà gắn liền với quả cau bà cổ thành tám vào mỗi buổi sớm. Những tia nắng với hình ảnh người bà thân thương vô cùng
\(\text{Câu 3: Chỉ ra và phân tích tác dụng của hai biện pháp tu từ}\)
\(\Rightarrow\) \(\text{Biểu pháp tu từ : So sánh (Cũng xanh mơn như thể là trầu)}\)
\(\text{- Tác dụng :}\) Tác giả sử dụng biện pháp tu từ so sánh nhằm làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt của câu thơ, giúp câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, có hồn hơn. Hình ảnh “nắng” được so sánh với “trầu”. Trong mắt những ngày thơ bé của tác giả, nắng lúc nào cũng xanh mơn mởn như là trầu vậy. Cũng như thể hiện cái nhìn đặc sắc, hồn nhiên và thơ ngây về nắng của trẻ thơ về màu nắng trong kí ức. Hình ảnh nắng đó cũng gắn liền với hình ảnh người bà thân thương, yêu quý và gần gũi trong kí ức tuổi thơ mà tác giả không thể quên được.
\(\text{Câu 4: Nêu nội dung chính của bài thơ?}\)
\(\Rightarrow\) \(\text{Nội dung chính :}\) Bài thơ là cảm xúc của tác giả về những ngày thơ bé được sống cùng với bà. Đó là những kỉ niệm đầy hồn nhiên, ngây thơ, ngập tràn trong màu nắng của cậu bé khi ở bên bà của mình. Hình ảnh nắng thời thơ ngây cứ in sâu vào tâm trí cậu cùng với bà.
\(\text{Câu 5: Trong các từ sau,từ nào là từ láy: tóm tém,châu chấu,cào cào.}\)
\(\Rightarrow\) \(\text{Từ láy : Tóm tém}\)
\(\text{Câu 6: Tìm số từ có trong bài thơ?}\)
\(\Rightarrow\) \(\text{Số từ : Tám }\)
\(\text{Câu 7: Em hãy kể tên một bài thơ đã học trong chương trình}\)
\(\text{Ngữ Văn 7 cũng viết về tình cảm bà cháu?Cho biết tác giả?}\)
\(\Rightarrow\) \(\text{Tiếng gà trưa – Xuân Quỳnh}\)
\(\text{#Hya}\)