Trước hết, chúng ta cần đọc kỹ đoạn tư liệu được cung cấp:
“Biển Đông là tên do người Việt Nam đặt từ xa xưa cho vùng biển nằm ở phía đông đất nước (Dư địa chỉ của Nguyễn Trãi năm 1435). Tên tiếng Anh của Biển Đông là South China Sea, do tổ chức Thùy đạc quốc tế đặt theo thông lệ quốc tế dựa vào tên địa danh của một quốc gia ven biển có diện tích lãnh thổ đất liền lớn nhất nhưng tên gọi này không hàm ý về chủ quyền. Người Trung Quốc gọi là Nam Hải, người Phi-lip-pin gọi là Biển Tây.
(Sách giáo khoa Lịch sử 11, Bộ chân trời sáng tạo, tr.77)

Sau khi đọc tư liệu, chúng ta sẽ xem xét từng lựa chọn và đối chiếu với thông tin có trong đoạn văn.

Chúng ta bắt đầu với lựa chọn a:
a. Biển Đông có nhiều tên gọi khác nhau tùy theo cách gọi của từng quốc gia.
Để kiểm tra xem lựa chọn này có đúng hay không, chúng ta hãy xem lại đoạn tư liệu. Đoạn văn có nêu: “Biển Đông là tên do người Việt Nam đặt…”, “Tên tiếng Anh của Biển Đông là South China Sea…”, “Người Trung Quốc gọi là Nam Hải, người Phi-lip-pin gọi là Biển Tây.”
Rõ ràng, đoạn tư liệu đã chỉ ra rằng Biển Đông có nhiều tên gọi khác nhau như Biển Đông (của Việt Nam), South China Sea (tiếng Anh), Nam Hải (của Trung Quốc), Biển Tây (của Phi-lip-pin). Điều này khẳng định rằng Biển Đông có nhiều tên gọi khác nhau tùy theo cách gọi của từng quốc gia.
Do đó, lựa chọn a là đúng.

Tiếp theo, chúng ta xem xét lựa chọn b:
b. Tổ chức Thủy đạc quốc tế đặt tên cho Biển Đông là South China Sea (tức là vùng biển phía Nam Trung Quốc) vì Trung Quốc là quốc gia ven Biển Đông có diện tích lớn nhất.
Chúng ta quay lại đoạn tư liệu. Đoạn văn nói: “Tên tiếng Anh của Biển Đông là South China Sea, do tổ chức Thùy đạc quốc tế đặt theo thông lệ quốc tế dựa vào tên địa danh của một quốc gia ven biển có diện tích lãnh thổ đất liền lớn nhất”.
Đoạn tư liệu có đề cập đến việc tổ chức Thủy đạc quốc tế đặt tên là South China Sea và lý do là “dựa vào tên địa danh của một quốc gia ven biển có diện tích lãnh thổ đất liền lớn nhất”. Tuy nhiên, đoạn tư liệu không trực tiếp khẳng định tên địa danh đó là Trung Quốc mà chỉ nói là dựa vào tên địa danh của một quốc gia. Tuy nhiên, thông thường, khi đề cập đến “South China Sea” (Biển Nam Trung Quốc) thì quốc gia được liên tưởng đến là Trung Quốc. Quan trọng hơn, đoạn tư liệu này nhấn mạnh rằng việc đặt tên này “không hàm ý về chủ quyền”.
Phần giải thích “tức là vùng biển phía Nam Trung Quốc” có thể suy ra từ tên gọi “South China Sea” và lý do đặt tên. Đoạn tư liệu nói rõ lý do đặt tên là “dựa vào tên địa danh của một quốc gia ven biển có diện tích lãnh thổ đất liền lớn nhất”. Theo kiến thức lịch sử và địa lý mà chúng ta đã học, Trung Quốc là quốc gia ven Biển Đông có diện tích lãnh thổ đất liền lớn nhất. Vì vậy, việc tổ chức Thủy đạc quốc tế đặt tên South China Sea, có thể hiểu là Biển Nam Trung Quốc, là dựa trên lý do này.
Do đó, lựa chọn b là đúng.

Bây giờ, chúng ta phân tích lựa chọn c:
c. Theo tổ chức Thủy đạc quốc tế, Biển Đông là vùng biển thuộc chủ quyền duy nhất của Trung Quốc.
Chúng ta hãy đọc lại đoạn tư liệu, đặc biệt là câu: “…nhưng tên gọi này không hàm ý về chủ quyền.”
Câu này đã bác bỏ hoàn toàn lựa chọn c. Tên gọi South China Sea do tổ chức Thùy đạc quốc tế đặt ra không hàm ý về chủ quyền của bất kỳ quốc gia nào, chứ chưa nói là chủ quyền duy nhất của Trung Quốc.
Do đó, lựa chọn c là sai.

Cuối cùng, chúng ta xem xét lựa chọn d:
d. Biển Đông là tên do người Việt Nam đặt do vùng biển này nằm ở phía đông đất nước ta, nhưng người Phi-lip-pin lại gọi là Biển Tây vì vùng biển này nằm ở phía tây đất nước Phi-lip-pin.
Chúng ta kiểm tra phần đầu của lựa chọn này: “Biển Đông là tên do người Việt Nam đặt do vùng biển này nằm ở phía đông đất nước ta”. Đoạn tư liệu ghi rõ: “Biển Đông là tên do người Việt Nam đặt từ xa xưa cho vùng biển nằm ở phía đông đất nước (Dư địa chỉ của Nguyễn Trãi năm 1435).” Điều này khớp với thông tin trong đoạn tư liệu.
Tiếp theo, chúng ta kiểm tra phần sau: “nhưng người Phi-lip-pin lại gọi là Biển Tây vì vùng biển này nằm ở phía tây đất nước Phi-lip-pin.” Đoạn tư liệu có ghi: “người Phi-lip-pin gọi là Biển Tây.” Tuy nhiên, đoạn tư liệu không hề giải thích lý do tại sao người Phi-lip-pin lại gọi là Biển Tây. Chúng ta không có cơ sở để khẳng định rằng họ gọi như vậy vì vùng biển này nằm ở phía tây đất nước Phi-lip-pin. Vì vậy, phần giải thích này là suy diễn của chúng ta, không có trong tư liệu.
Do đó, lựa chọn d là sai.

Tổng kết lại, sau khi phân tích kỹ lưỡng từng lựa chọn dựa trên đoạn tư liệu đã cho, chúng ta kết luận:
Lựa chọn a là đúng.
Lựa chọn b là đúng.
Lựa chọn c là sai.
Lựa chọn d là sai.

Trong các lựa chọn được đưa ra, có hai lựa chọn đúng là a và b. Nếu đề bài yêu cầu chọn tất cả các phương án đúng, chúng ta sẽ chọn cả a và b. Tuy nhiên, thông thường bài tập trắc nghiệm sẽ yêu cầu chọn một phương án đúng nhất hoặc tất cả các phương án đúng. Dựa trên cách trình bày thông thường của các bài tập lịch sử, các em cần xác định xem đề bài yêu cầu chọn mấy phương án. Nếu chỉ yêu cầu chọn một, chúng ta cần xem xét phương án nào bao quát hơn hoặc thể hiện rõ nhất thông tin từ tư liệu. Trong trường hợp này, cả a và b đều được khẳng định bởi tư liệu.

Thầy hy vọng các em đã nắm vững cách phân tích tư liệu và trả lời câu hỏi. Quan trọng là phải bám sát vào thông tin được cung cấp trong đoạn văn để đưa ra câu trả lời chính xác nhất.