—

HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP

a) Nêu phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?

Trả lời:
Phương thức biểu đạt chính của văn bản là tự sự.

Giải thích ngắn gọn: Cô giải thích để các em hiểu rõ hơn nhé. Chúng ta xác định đây là phương thức tự sự vì văn bản tập trung kể lại một chuỗi sự việc có mở đầu (nhà bác học nói chuyện với người chèo thuyền), diễn biến (trời nổi giông bão, thuyền lật), và kết thúc (cuộc đối thoại cuối cùng khi cả hai rơi xuống nước). Toàn bộ câu chuyện xoay quanh hành động và lời nói của các nhân vật, được kể lại theo một trình tự thời gian.

b) Nội dung của câu chuyện?

Trả lời:
Nội dung của câu chuyện kể về cuộc đối thoại và tình huống bất ngờ xảy ra giữa một nhà bác học uyên thâm nhưng kiêu ngạo và một người chèo thuyền giản dị. Qua đó, câu chuyện khẳng định rằng kiến thức sách vở và kĩ năng thực tế trong cuộc sống đều quan trọng như nhau, không nên coi thường hay đánh giá người khác chỉ qua một phương diện.

c) Thái độ của nhà bác học gợi cho em suy nghĩ gì về cách nhìn đối với người thấp hơn mình? Qua đó câu chuyện đem lại cho em bài học cuộc sống gì?

Trả lời:
Câu hỏi này gồm hai vế, chúng ta sẽ trả lời lần lượt nhé.

• Về thái độ của nhà bác học:
  Thái độ của nhà bác học (kiêu ngạo, tự cho mình là hơn người, coi thường người khác khi hỏi “Anh có nghiên cứu triết học không?”) gợi cho em suy nghĩ rằng: việc đánh giá người khác một cách phiến diện, chỉ dựa trên kiến thức sách vở hay địa vị của mình là một sai lầm lớn. Chúng ta tuyệt đối không nên có thái độ trịch thượng, xem thường những người có vẻ ngoài hoặc công việc bình dị, bởi mỗi người đều có những giá trị và kĩ năng riêng biệt đáng được tôn trọng.
• Về bài học cuộc sống:
  Qua câu chuyện, em rút ra được những bài học cuộc sống sâu sắc:
  • Bài học về sự khiêm tốn: Dù tài giỏi, hiểu biết rộng đến đâu cũng không nên kiêu ngạo, tự phụ. Núi cao còn có núi cao hơn.
  • Bài học về sự tôn trọng: Phải biết tôn trọng tất cả mọi người xung quanh, không phân biệt địa vị, nghề nghiệp, vì bất cứ ai cũng có thể là thầy của ta ở một lĩnh vực nào đó.
  • Bài học về giá trị của kiến thức và kĩ năng: Kiến thức lý thuyết rất quý giá, nhưng kĩ năng thực hành, đặc biệt là những kĩ năng sinh tồn, cũng vô cùng quan trọng. Con người cần trang bị hài hòa cả hai để có thể ứng phó với mọi tình huống trong cuộc sống.

d) Em hãy viết thêm đoạn kết của câu chuyện bằng 1 đoạn văn (khoảng 10 dòng)

Trả lời:
Tất nhiên rồi, đây là một phần rất thú vị để các em phát huy trí tưởng tượng. Cô sẽ đưa ra một gợi ý về đoạn kết, các em có thể dựa vào đó hoặc sáng tạo theo cách riêng của mình nhé.

Gợi ý đoạn kết:
Nói rồi, người chèo thuyền không một chút do dự, liền bơi nhanh về phía nhà bác học đang vùng vẫy yếu ớt trong dòng nước xiết. Ông nắm lấy cánh tay của nhà bác học, dùng hết sức bình sinh dìu ông bám vào một mảnh ván thuyền vỡ đang trôi nổi gần đó. Nhà bác học ho sặc sụa, gương mặt tái mét vì sợ hãi nhưng trong ánh mắt đã ánh lên sự biết ơn và ân hận sâu sắc. Sau khi được đưa vào bờ an toàn, ông lí nhí nói lời cảm ơn người chèo thuyền, giọng đầy xấu hổ. Từ giây phút đó, nhà bác học đã hiểu ra một điều rằng, triết học có thể làm cho cuộc đời ông sâu sắc hơn, nhưng chính kĩ năng bơi lội của người chèo thuyền quê mùa kia mới là thứ cứu sống cả cuộc đời ông. Bài học thực tế cay đắng này còn giá trị hơn mọi lý thuyết ông từng đọc trong sách vở.

—
Cô hy vọng phần hướng dẫn chi tiết này sẽ giúp các em hiểu bài tốt hơn. Hãy nhớ rằng, mỗi câu chuyện đều là một bài học, và việc học Văn chính là học cách làm người. Chúc các em luôn học tốt