Chào các em học sinh lớp 10! Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về một bào quan vô cùng quan trọng trong tế bào thực vật và một số sinh vật quang hợp khác, đó chính là lục lạp.
Chúng ta sẽ đi sâu vào cấu trúc và chức năng của grana, một thành phần không thể thiếu của lục lạp.
Các em hãy mở Sách giáo khoa Sinh học lớp 10, trang… (các em tự xem nhé, thầy cô sẽ gợi ý trong giờ học).

Bước 1: Grana của lục lạp là gì?
Trong cấu trúc của lục lạp, chúng ta sẽ thấy có nhiều tầng lớp màng và các túi dẹt.
Grana (số nhiều) hay granum (số ít) chính là những chồng túi dẹt xếp chồng lên nhau bên trong lục lạp.
Các em cứ tưởng tượng giống như một chồng đĩa xếp chồng lên nhau vậy đó.
Mỗi một túi dẹt trong chồng grana được gọi là một tilacoid. Và grana chính là tập hợp của nhiều tilacoid xếp chồng lên nhau.

Bước 2: Cấu trúc của grana
Như thầy cô đã nói, grana bao gồm các tilacoid xếp chồng.
Bên trong mỗi tilacoid có một khoang gọi là khoang tilacoid.
Thành của tilacoid chính là nơi chứa các sắc tố quang hợp quan trọng như diệp lục (chlorophyll) và carôtenôit.
Các grana này sẽ nằm trong chất nền của lục lạp (stroma).
Giữa các grana với nhau, hoặc giữa grana với các tilacoid nằm riêng lẻ (gọi là tilacoid strôma), có sự liên kết thông qua các ống thông.

Bước 3: Chức năng của grana
Đây là phần rất quan trọng mà các em cần nắm rõ.
Chức năng chính của grana (hay cụ thể hơn là các tilacoid trong grana) là nơi diễn ra pha sáng của quá trình quang hợp.
Tại sao lại là pha sáng?
Vì chính ở màng tilacoid, nơi chứa các sắc tố quang hợp, ánh sáng mặt trời sẽ được hấp thụ.
Năng lượng ánh sáng này sẽ được sử dụng để:
1. Quang phân li nước: Nước (H₂O) sẽ bị tách ra, giải phóng oxy (O₂), các electron (e^–) và proton (H⁺).
Phương trình minh họa:
2H₂O -> 4e^– + 4H⁺ + O₂
2. Tổng hợp ATP (Adenosine triphosphate): Năng lượng từ ánh sáng và các electron sẽ được sử dụng để tạo ra ATP, một dạng năng lượng hóa học.
3. Tổng hợp NADPH (Nicotinamide adenine dinucleotide phosphate): Các electron và proton sẽ tham gia vào việc khử NADP⁺ thành NADPH, một dạng chất khử mang năng lượng.

ATP và NADPH được tạo ra trong pha sáng tại grana sẽ là nguồn năng lượng và chất khử cần thiết cho pha tối của quá trình quang hợp, diễn ra ở chất nền (stroma) của lục lạp, để cố định CO₂ và tổng hợp nên các hợp chất hữu cơ (đường).

Như vậy, có thể tóm lại:
* Grana là những chồng túi dẹt (tilacoid) xếp chồng lên nhau trong lục lạp.
* Cấu trúc: Gồm nhiều tilacoid xếp chồng, bên trong có khoang tilacoid, màng tilacoid chứa sắc tố quang hợp.
* Chức năng: Là nơi diễn ra pha sáng của quá trình quang hợp, hấp thụ năng lượng ánh sáng, quang phân li nước, tổng hợp ATP và NADPH.

Các em đã hiểu rõ hơn về grana chưa nào? Nếu có câu hỏi, đừng ngần ngại hỏi thầy cô nhé! Chúng ta sẽ tiếp tục bài học với phần tiếp theo về các bào quan khác của tế bào thực vật.