Trước hết, chúng ta cùng đọc thật kĩ bài đọc “Hoa giấy” một lần nữa để nắm vững nội dung nhé.

***

I. Đọc hiểu

Sau khi đã đọc kĩ bài văn, bây giờ chúng ta cùng giải từng câu hỏi một nhé. Cô sẽ hướng dẫn các con cách tìm ra câu trả lời đúng và giải thích cặn kẽ để các con hiểu bài hơn.

Câu 1. Bài văn tả vẻ đẹp của hoa giấy vào mùa nào?

Để trả lời câu hỏi này, các con hãy tìm trong bài xem có từ ngữ nào nói về thời gian, về mùa không nhé.

Chúng ta thấy ở đoạn 1 có câu: “Trời càng nắng gắt, hoa giấy càng bồng lên rực rỡ.” và ở đoạn 3 có câu: “Chúng muốn mọi người lưu giữ mãi những ấn tượng đẹp đẽ mà chúng đã đem lại trong suốt cả một mùa hè:…”

Vậy là bài văn đã nói rất rõ ràng rồi đúng không nào?

Đáp án đúng là: B. Mùa hè

Câu 2. Đặc điểm nổi bật khiến hoa giấy khác nhiều loài hoa là gì?

Với câu hỏi này, các con cần tìm xem điều gì làm cho hoa giấy trở nên đặc biệt, không giống những loài hoa khác.

Hãy đọc kĩ đoạn 3, các con sẽ thấy tác giả miêu tả: “Hoa giấy rời cành khi vẫn còn đẹp nguyên vẹn, hoa rụng mà vẫn còn tươi nguyên; đặt trên lòng bàn tay, những cánh hoa mỏng tang rung rinh, phập phồng, run rẩy như đang thở, không có một mảy may biểu hiện của sự tàn úa.”

Đây chính là một đặc điểm rất độc đáo của hoa giấy, khác hẳn với nhiều loài hoa khác thường héo úa khi rụng.

Chúng ta cùng xem các lựa chọn khác nhé:

A. Hoa giấy rời cành khi vẫn còn đẹp nguyên vẹn, rụng xuống vẫn tươi nguyên. (Đúng với nội dung bài)

B. Hoa giấy đẹp một cách giản dị. (Đây là một vẻ đẹp của hoa giấy, nhưng không phải là đặc điểm “khác nhiều loài hoa” một cách nổi bật nhất như cách nó rụng mà vẫn tươi)

C. Trời càng nắng gắt, hoa giấy càng bồng lên rực rỡ. (Đây là đặc điểm khi nở, nhưng nhiều loài hoa khác cũng rực rỡ dưới nắng.)

D. Mỗi cánh hoa giống hệt một chiếc lá. (Đây là một đặc điểm hình dáng, nhưng không độc đáo bằng cách nó “rụng mà vẫn tươi”).

Đáp án đúng là: A. Hoa giấy rời cành khi vẫn còn đẹp nguyên vẹn, rụng xuống vẫn tươi nguyên

Câu 3. Mỗi cánh hoa giấy khác một chiếc lá ở điểm nào?

Các con hãy quay lại đoạn 2 của bài văn. Tác giả đã so sánh cánh hoa giấy với chiếc lá.

Đoạn văn viết: “Mỗi cánh hoa giống hệt một chiếc lá, chỉ có điều mỏng mảnh hơn và có màu sắc rực rỡ.”

Vậy là chúng ta đã tìm thấy điểm khác biệt rồi đó.

Đáp án đúng là: C. mỏng mảnh, rực rỡ sắc màu

Câu 4. Trong bài văn, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì khi miêu tả?

Để trả lời câu này, các con cần nhớ lại các biện pháp nghệ thuật mà chúng ta đã học: so sánh (dùng từ “như”, “giống hệt” để đối chiếu vật này với vật khác) và nhân hóa (gán cho vật những hành động, cảm xúc của con người).

Hãy cùng tìm trong bài nhé:

– So sánh:

+ “Tất cả như nhẹ bỗng, tưởng chừng chỉ cần một trận gió ào qua, cây hoa giấy trĩu trịt hoa sẽ bốc bay lên, mang theo cả ngôi nhà lang thang giữa bầu trời…” (so sánh với cảm giác nhẹ bỗng)

+ “Mỗi cánh hoa giống hệt một chiếc lá…”

+ “những cánh hoa mỏng tang rung rinh, phập phồng, run rẩy như đang thở…” (so sánh như con người đang thở)

+ “những vồng hoa giấy bồng bềnh đủ màu sắc giống hệt những áng mây ngũ sắc…”

– Nhân hóa:

+ “…những cánh hoa mỏng tang rung rinh, phập phồng, run rẩy như đang thở…” (gán hành động thở của người cho cánh hoa)

+ “Dường như chúng không muốn mọi người phải buồn rầu vì chứng kiến cảnh héo tàn. Chúng muốn mọi người lưu giữ mãi những ấn tượng đẹp đẽ…” (gán suy nghĩ, cảm xúc, mong muốn của người cho hoa)

Vậy là tác giả đã sử dụng cả hai biện pháp so sánh và nhân hóa.

Đáp án đúng là: B. So sánh và nhân hóa

Câu 5. Dựa vào bài đọc, xác định các điều nêu dưới đây đúng ghi Đ hay sai ghi S.

Các con hãy đọc từng thông tin và đối chiếu thật kĩ với nội dung trong bài văn nhé.

• Trời càng nắng gắt, hoa giấy càng bồng lên rực rỡ.

Chúng ta tìm thấy ở đoạn 1: “Trời càng nắng gắt, hoa giấy càng bồng lên rực rỡ.”

→ Đ

• Hoa giấy sắp rụng khi cánh hoa chuyển sang màu vàng úa.

Đọc đoạn 3: “Hoa giấy rời cành khi vẫn còn đẹp nguyên vẹn, hoa rụng mà vẫn còn tươi nguyên;… không có một mảy may biểu hiện của sự tàn úa.” Bài văn nói hoa rụng mà vẫn tươi, không hề có “màu vàng úa”.

→ S

• Hoa giấy đẹp một cách rực rỡ.

Đọc đoạn 2: “Hoa giấy đẹp một cách giản dị.” Mặc dù hoa giấy rực rỡ về màu sắc, nhưng cách đẹp của nó lại là “giản dị”. Câu này khẳng định “đẹp một cách rực rỡ” là chưa chính xác với ý của tác giả.

→ S

• Mỗi cánh hoa giống hệt một chiếc lá.

Đọc đoạn 2: “Mỗi cánh hoa giống hệt một chiếc lá, chỉ có điều mỏng mảnh hơn và có màu sắc rực rỡ.” Ý này hoàn toàn đúng với câu đầu tiên của tác giả.

→ Đ

Câu 6. Viết 2 hình ảnh được dùng so sánh có trong đoạn 3 của bài đọc

Các con hãy đọc lại đoạn 3 và tìm các câu có từ “như” hoặc “giống hệt” nhé.

Đoạn 3 có hai hình ảnh so sánh rất đẹp:

1. “những cánh hoa mỏng tang rung rinh, phập phồng, run rẩy như đang thở”

2. “những vồng hoa giấy bồng bềnh đủ màu sắc giống hệt những áng mây ngũ sắc”

Trả lời:

1. những cánh hoa mỏng tang rung rinh, phập phồng, run rẩy như đang thở.

2. những vồng hoa giấy bồng bềnh đủ màu sắc giống hệt những áng mây ngũ sắc.

Câu 7. Trong bài có mấy từ chỉ màu sắc?

Chúng ta cùng nhau “lùng sục” khắp bài văn để tìm các từ ngữ miêu tả màu sắc nhé!

Ở đoạn 1, tác giả viết: “Màu đỏ thắm, màu tím nhạt, màu da cam, màu trắng muốt tinh khiết…”

Ở đoạn 3, tác giả có viết: “…những áng mây ngũ sắc…” (Ngũ sắc có nghĩa là năm màu hoặc nhiều màu sắc).

Vậy chúng ta có: đỏ thắm, tím nhạt, da cam, trắng muốt, ngũ sắc. Tổng cộng là 5 từ.

Đáp án đúng là: C. 5 từ

Câu 8. Dòng nào dưới đây là cặp từ đồng âm

Từ đồng âm là những từ phát âm giống nhau nhưng nghĩa khác xa nhau, và thường là các từ loại khác nhau.

Chúng ta hãy phân tích từng lựa chọn nhé:

A. Tươi đẹp/ xinh đẹp: Hai từ này có nghĩa gần giống nhau (từ đồng nghĩa), không phải đồng âm.

B. cánh chim/ cánh hoa: Từ “cánh” ở đây có nghĩa chung là một bộ phận, một phần của vật, dù đối tượng khác nhau. Đây là từ đa nghĩa, không phải đồng âm hoàn toàn.

C. hạt đậu/ chim đậu trên cành:

+ “đậu” trong “hạt đậu” là danh từ, chỉ một loại cây, loại hạt ăn được.

+ “đậu” trong “chim đậu trên cành” là động từ, chỉ hành động chim ngừng bay và bám vào cành cây.

Hai từ “đậu” này phát âm và viết giống hệt nhau nhưng ý nghĩa và loại từ hoàn toàn khác nhau. Đây chính là cặp từ đồng âm điển hình.

Đáp án đúng là: C. hạt đậu/ chim đậu trên cành

Câu 9. Chủ ngữ trong câu văn: “Cả vòm cây lá chen hoa bao trùm lấy ngôi nhà lẫn mảnh sân nhỏ phía trước.” là:

Để tìm chủ ngữ, các con hãy xác định xem “ai” hoặc “cái gì” thực hiện hành động chính trong câu.

Hành động chính trong câu này là “bao trùm lấy ngôi nhà lẫn mảnh sân nhỏ phía trước.”

Vậy cái gì/ai “bao trùm”? Chính là “Cả vòm cây lá chen hoa”.

Chúng ta cùng xem các lựa chọn:

A. Cả vòm cây lá: Thiếu từ “chen hoa”, làm cho chủ ngữ chưa đầy đủ.

B. Cả vòm cây lá chen hoa: Đây là bộ phận trả lời cho câu hỏi “cái gì bao trùm?”, là chủ ngữ hoàn chỉnh.

C. Cả vòm cây lá chen hoa bao trùm: Lựa chọn này bao gồm cả một phần vị ngữ (“bao trùm”), nên không phải là chủ ngữ.

Đáp án đúng là: B. Cả vòm cây lá chen hoa

Câu 10. Có thể thay từ “giản dị” trong câu “Hoa giấy đẹp một cách giản dị” bằng từ nào? Viết lại câu đó.

“Giản dị” có nghĩa là đơn sơ, không cầu kì, mộc mạc, bình thường mà đẹp.

Chúng ta có thể tìm một từ đồng nghĩa với “giản dị” để thay thế mà vẫn giữ nguyên ý nghĩa của câu. Một số từ các con có thể dùng là: bình dị, mộc mạc, đơn sơ.

Cô sẽ chọn từ “bình dị” để thay thế nhé.

Trả lời:

Có thể thay từ “giản dị” bằng từ “bình dị” (hoặc “mộc mạc”, “đơn sơ”).

Câu viết lại: Hoa giấy đẹp một cách bình dị.

***

II. Đọc thành tiếng:

Ở phần này, các con sẽ thể hiện khả năng đọc trôi chảy, diễn cảm và hiểu bài của mình. Cô sẽ chuẩn bị một đoạn văn ngắn trong các bài tập đọc từ tuần 1 đến tuần 9 của sách giáo khoa Tiếng Việt 5 tập I. Các con nhớ đọc thật đúng tốc độ, ngắt nghỉ đúng chỗ, thể hiện cảm xúc phù hợp với nội dung bài nhé. Sau đó, cô sẽ hỏi một câu hỏi nhỏ để kiểm tra xem các con đã hiểu nội dung đoạn vừa đọc chưa.

Chúc các con tự tin và đạt điểm cao trong phần thi đọc thành tiếng này!

***

Vậy là chúng ta đã cùng nhau hoàn thành tất cả các bài tập. Cô hy vọng rằng qua buổi học này, các con không chỉ củng cố được kiến thức về văn học mà còn thêm yêu quý vẻ đẹp giản dị mà rực rỡ của loài hoa giấy. Cô khen ngợi tinh thần học tập hăng hái của tất cả các con! Hẹn gặp lại các con trong những tiết học sau!