Chào các em học sinh thân mến! Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau tìm hiểu một vấn đề rất thú vị trong cách đọc và viết số, đó là khi nào chúng ta viết số “năm” và khi nào chúng ta viết số “lăm”. Đây là một kiến thức tuy nhỏ nhưng lại rất quan trọng để chúng ta đọc và viết số chính xác nhé.

Các em hãy mở sách giáo khoa Toán lớp 5 trang… (các em tự tìm trang sách giáo khoa của mình nhé, cô sẽ hướng dẫn chung).

Chúng ta sẽ cùng nhau đi qua các bước sau:

Bước 1: Ôn lại kiến thức về số có hai chữ số.

Các em còn nhớ, một số có hai chữ số được viết như thế nào không? Số có hai chữ số bao gồm hàng chục và hàng đơn vị.

Ví dụ: Số 23 có chữ số 2 ở hàng chục (biểu thị 2 chục, tức là 20) và chữ số 3 ở hàng đơn vị (biểu thị 3 đơn vị).

Bước 2: Phân tích cách đọc các số có chứa chữ số 5 ở hàng đơn vị.

Bây giờ, chúng ta hãy thử đọc một vài số có chữ số 5 ở hàng đơn vị nhé.

Ví dụ 1: Số 15. Khi đọc số này, chúng ta đọc là “mười lăm”.
Ví dụ 2: Số 25. Khi đọc số này, chúng ta đọc là “hai mươi lăm”.
Ví dụ 3: Số 35. Khi đọc số này, chúng ta đọc là “ba mươi lăm”.
Ví dụ 4: Số 45. Khi đọc số này, chúng ta đọc là “bốn mươi lăm”.

Các em có nhận thấy điều gì đặc biệt ở cách đọc các số này không? Khi chữ số 5 đứng ở hàng đơn vị, chúng ta thường đọc là “lăm”.

Bước 3: Phân tích các trường hợp đặc biệt khi chữ số 5 đứng ở hàng chục.

Bây giờ, cô trò mình sẽ xem xét trường hợp khi chữ số 5 đứng ở hàng chục nhé.

Ví dụ 1: Số 50. Khi đọc số này, chúng ta đọc là “năm mươi”.
Ví dụ 2: Số 51. Khi đọc số này, chúng ta đọc là “năm mươi mốt”.
Ví dụ 3: Số 52. Khi đọc số này, chúng ta đọc là “năm mươi hai”.
Ví dụ 4: Số 59. Khi đọc số này, chúng ta đọc là “năm mươi chín”.

À! Các em thấy rồi đấy. Khi chữ số 5 đứng ở hàng chục, chúng ta đọc là “năm”.

Bước 4: Tổng kết quy tắc viết số.

Dựa vào những gì chúng ta vừa phân tích, chúng ta có thể rút ra quy tắc như sau:

* Khi chữ số 5 đứng ở hàng đơn vị, chúng ta sẽ đọc và viết là lăm.
Ví dụ: 15 đọc là “mười lăm”, 25 đọc là “hai mươi lăm”.

* Khi chữ số 5 đứng ở hàng chục, chúng ta sẽ đọc và viết là năm.
Ví dụ: 50 đọc là “năm mươi”, 53 đọc là “năm mươi ba”.

Bước 5: Luyện tập với bài tập trong sách giáo khoa.

Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhau làm một vài bài tập để củng cố kiến thức nhé.

Bài tập 1: Viết các số sau thành chữ.
a) 35
b) 54
c) 15
d) 50

Giải:
a) Số 35: Chữ số 5 ở hàng đơn vị, nên ta viết là “ba mươi lăm”.
b) Số 54: Chữ số 5 ở hàng chục, nên ta viết là “năm mươi tư”.
c) Số 15: Chữ số 5 ở hàng đơn vị, nên ta viết là “mười lăm”.
d) Số 50: Chữ số 5 ở hàng chục, nên ta viết là “năm mươi”.

Bài tập 2: Viết các số sau bằng chữ.
a) 75
b) 58
c) 45
d) 51

Giải:
a) Số 75: Chữ số 5 ở hàng đơn vị, nên ta viết là “bảy mươi lăm”.
b) Số 58: Chữ số 5 ở hàng chục, nên ta viết là “năm mươi tám”.
c) Số 45: Chữ số 5 ở hàng đơn vị, nên ta viết là “bốn mươi lăm”.
d) Số 51: Chữ số 5 ở hàng chục, nên ta viết là “năm mươi mốt”.

Các em thấy đó, chỉ cần chú ý xem chữ số 5 đứng ở vị trí nào (hàng chục hay hàng đơn vị) thì việc đọc và viết số sẽ trở nên thật dễ dàng phải không nào?

Cô hy vọng qua bài học hôm nay, các em đã nắm vững được cách phân biệt khi nào viết số năm và khi nào viết lăm. Hãy nhớ luyện tập thường xuyên để không còn nhầm lẫn nhé.

Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!