Nguyên tắc chung khi chuyển từ câu trực tiếp sang câu gián tiếp:

1. Lùi thì: Động từ trong mệnh đề tường thuật sẽ lùi về một thì.
* Hiện tại đơn -> Quá khứ đơn
* Hiện tại tiếp diễn -> Quá khứ tiếp diễn
* Hiện tại hoàn thành -> Quá khứ hoàn thành
* Quá khứ đơn -> Quá khứ hoàn thành
* Tương lai đơn (will) -> Quá khứ của tương lai (would)
* Có thể giữ nguyên thì nếu mệnh đề tường thuật diễn tả một sự thật hiển nhiên hoặc hành động còn đúng ở hiện tại.
2. Đổi đại từ nhân xưng và sở hữu: Thay đổi cho phù hợp với người nói và người nghe trong câu gián tiếp.
* I/my -> he/his hoặc she/her
* You/your -> me/my, him/his, her/her, us/our, them/their
* We/our -> they/their
* This/these -> that/those
3. Đổi trạng từ chỉ thời gian và nơi chốn:
* Now -> then
* Today -> that day
* Yesterday -> the day before/the previous day
* Tomorrow -> the next day/the following day
* Ago -> before
* Here -> there
* This -> that
* These -> those
4. Đổi động từ giới thiệu: “say” thường giữ nguyên hoặc đổi thành “tell” (nếu có tân ngữ đi kèm). Các động từ như “ask”, “order”, “advise”, “warn”… sẽ có cấu trúc riêng.

Bây giờ, chúng ta cùng đi vào từng câu bài tập nhé!

6. “I never use your telephone?” said my neighbor.
Đây là một câu hỏi có/không, động từ chính là “use” ở thì hiện tại đơn.
* Động từ giới thiệu là “said”.
* Chúng ta sẽ thêm “if” hoặc “whether” vào đầu mệnh đề tường thuật.
* “I” đổi thành “he” (người nói là hàng xóm nam).
* “use” lùi về thì quá khứ đơn: “used”.
* “your” đổi thành “my” (của tôi, theo người nghe).
* “telephone” giữ nguyên.
=> The neighbor said that he never used my telephone. (Vì đây là câu trần thuật sau “if/whether”, chúng ta dùng cấu trúc câu trần thuật)

8. “We do not get off the bus while it is going.” Said the driver
Đây là một câu trần thuật.
* Động từ giới thiệu là “Said”.
* “We” đổi thành “they” (hành khách).
* “do not get off” (hiện tại đơn phủ định) lùi về quá khứ đơn phủ định: “did not get off” hoặc “didn’t get off”.
* “the bus” giữ nguyên.
* “while” giữ nguyên.
* “it is going” (hiện tại tiếp diễn) lùi về quá khứ tiếp diễn: “it was going”.
=> The driver said that they did not get off the bus while it was going.

9. She said to the little boy, “He is taking a look at himself in the mirror now”
Đây là câu trần thuật.
* Động từ giới thiệu là “said to”. Khi có tân ngữ “the little boy”, ta dùng “told”.
* “He” giữ nguyên (ngôi thứ ba).
* “is taking” (hiện tại tiếp diễn) lùi về quá khứ tiếp diễn: “was taking”.
* “a look at himself in the mirror” giữ nguyên.
* “now” đổi thành “then”.
=> She said to the little boy that he was taking a look at himself in the mirror then.

10. “I don’t put my elbow on this table!” he said.
Đây là câu trần thuật phủ định.
* Động từ giới thiệu là “said”.
* “I” đổi thành “he” (người nói).
* “don’t put” (hiện tại đơn phủ định) lùi về quá khứ đơn phủ định: “did not put” hoặc “didn’t put”.
* “my” đổi thành “his” (của anh ấy).
* “this table” đổi thành “that table”.
=> He said that he didn’t put his elbow on that table.

11. He said, “they go away every day.
Đây là câu trần thuật.
* Động từ giới thiệu là “said”.
* “they” giữ nguyên (ngôi thứ ba).
* “go” (hiện tại đơn) lùi về quá khứ đơn: “went”.
* “every day” có thể giữ nguyên hoặc đổi thành “every day” nếu hành động vẫn tiếp diễn. Tuy nhiên, theo quy tắc lùi thì, chúng ta đổi.
=> He said that they went away every day.

12. “I have a big house ” said Tom.
Đây là câu trần thuật.
* Động từ giới thiệu là “said”.
* “I” đổi thành “he” (Tom).
* “have” (hiện tại đơn) lùi về quá khứ đơn: “had”.
* “a big house” giữ nguyên.
=> Tom said that he had a big house.

13. The manager said to his assistant, “I’m going to Paris next week.”
Đây là câu trần thuật.
* Động từ giới thiệu là “said to his assistant”. Chúng ta dùng “told his assistant”.
* “I” đổi thành “he” (người quản lý).
* “am going” (hiện tại tiếp diễn) lùi về quá khứ tiếp diễn: “was going”.
* “to Paris” giữ nguyên.
* “next week” đổi thành “the following week” hoặc “the next week”.
=> The manager said to his assistant that he was going to Paris the following week.

14. My friend said, “ I do my homework. every day”
Đây là câu trần thuật.
* Động từ giới thiệu là “said”.
* “I” đổi thành “he” (bạn của tôi, nam).
* “do” (hiện tại đơn) lùi về quá khứ đơn: “did”.
* “my” đổi thành “his” (của anh ấy).
* “homework” giữ nguyên.
* “every day” giữ nguyên (vì đây là thói quen, có thể giữ thì hoặc lùi). Theo quy tắc chung, chúng ta lùi.
=> My friend said that he did his homework every day.

15. I think it won’t rain this evening.” Said mother.
Đây là câu trần thuật.
* Động từ giới thiệu là “Said”.
* “I think” giữ nguyên hoặc đổi thành “She thought”. Tuy nhiên, ở đây “mother” là chủ ngữ thứ 3, nên “I” trong “I think” là “mother”.
* “it won’t rain” (tương lai phủ định) lùi về “would not rain” hoặc “wouldn’t rain”.
* “this evening” đổi thành “that evening”.
=> My mother said that she thought it wouldn’t rain that evening.

16. Mr Clack said, “They are so sad”
Đây là câu trần thuật.
* Động từ giới thiệu là “said”.
* “They” giữ nguyên (ngôi thứ ba).
* “are” (hiện tại đơn) lùi về quá khứ đơn: “were”.
* “so sad” giữ nguyên.
=> Mr. Clack said that they were so sad.

17. “It is time to go” she said.
Đây là câu trần thuật. Cấu trúc “It is time to…” khi chuyển sang câu gián tiếp thường đổi thành “It was time to…”.
* Động từ giới thiệu là “said”.
* “It is” đổi thành “it was”.
* “time to go” giữ nguyên.
=> She said that it was time to go.

18. They said to me, “ They sleep in the afternoon?”
Đây là câu hỏi có/không.
* Động từ giới thiệu là “said to me”. Ta dùng “asked me”.
* Chúng ta thêm “if” hoặc “whether”.
* “They” giữ nguyên (ngôi thứ ba).
* “sleep” (hiện tại đơn) lùi về quá khứ đơn: “slept”.
* “in the afternoon” giữ nguyên.
=> They said to me that they slept in the afternoon. (Lưu ý: Vì đây là câu hỏi “có/không”, chúng ta sẽ dùng “if/whether” để bắt đầu, sau đó lùi thì và đổi đại từ).
=> They asked me if they slept in the afternoon. (Đáp án chính xác hơn)

19. “we don’t come here on Sunday?” said Mary.
Đây là câu hỏi có/không.
* Động từ giới thiệu là “said”.
* Chúng ta thêm “if” hoặc “whether”.
* “we” đổi thành “they” (Mary và nhóm bạn).
* “don’t come” (hiện tại đơn phủ định) lùi về quá khứ đơn phủ định: “did not come” hoặc “didn’t come”.
* “here” đổi thành “there”.
* “on Sunday” giữ nguyên.
=> Mary said that if they didn’t come there on Sunday. (Đáp án chính xác là dùng “if/whether” cho câu hỏi)
=> Mary asked if they didn’t come there on Sunday. (Đáp án chính xác hơn)

20. The traveler said, “ it takes three hours to get to Ha Noi by plane?”
Đây là câu hỏi có/không.
* Động từ giới thiệu là “said”. Ta dùng “asked”.
* Chúng ta thêm “if” hoặc “whether”.
* “it takes” (hiện tại đơn) lùi về quá khứ đơn: “it took”.
* “three hours to get to Ha Noi by plane” giữ nguyên.
=> The traveler said that if it took three hours to get to Ha Noi by plane. (Đáp án chính xác là dùng “if/whether” cho câu hỏi)
=> The traveler asked if it took three hours to get to Ha Noi by plane. (Đáp án chính xác hơn)

21. Susan said to Tom, “We don’t sit on my bed!”
Đây là câu mệnh lệnh phủ định.
* Động từ giới thiệu là “said to Tom”. Ta dùng “told Tom not to…”.
* “We” đổi thành “they” (Susan và Tom).
* “don’t sit” (hiện tại đơn phủ định) trở thành “not to sit”.
* “my bed” đổi thành “her bed” (giường của Susan).
=> Susan said to Tom that they did not sit on her bed. (Đây là câu mệnh lệnh, nên dùng “not to do” hoặc lùi thì nếu diễn tả hành động). Tuy nhiên, trong trường hợp này, có thể hiểu là câu yêu cầu, do đó “told … not to”.
=> Susan told Tom not to sit on her bed. (Đáp án chính xác hơn cho câu mệnh lệnh).

22. The teacher said, “They leave your books on the table.”
Đây là câu mệnh lệnh (yêu cầu).
* Động từ giới thiệu là “said”. Ta dùng “told” hoặc “asked”.
* “They leave” (hiện tại đơn) khi là mệnh lệnh thì dùng cấu trúc “to + V” hoặc “not to + V”.
* “your books” đổi thành “their books” (sách của họ, nếu “they” là người được nói đến) hoặc “your books” (nếu “they” là người đang nói và “your” là người nghe). Trong ngữ cảnh này, “they” là học sinh, “your” là sách của học sinh.
=> The teacher said that they should leave their books on the table. (Nếu đây là lời khuyên/chỉ dẫn)
=> The teacher told them to leave their books on the table. (Đáp án chính xác hơn cho câu mệnh lệnh).

23. “we don’t call him again at this late hour.” She said.
Đây là câu trần thuật phủ định.
* Động từ giới thiệu là “said”.
* “we” đổi thành “they” (chúng tôi).
* “don’t call” (hiện tại đơn phủ định) lùi về quá khứ đơn phủ định: “did not call” hoặc “didn’t call”.
* “him” giữ nguyên.
* “again at this late hour” đổi thành “again at that late hour”.
=> She said that they didn’t call him again at that late hour.

24. Father said to his children, “I must hurry up if we want to go with him.”
Đây là câu trần thuật, có mệnh đề điều kiện.
* Động từ giới thiệu là “said to his children”. Ta dùng “told his children”.
* “I” đổi thành “he” (bố).
* “must” lùi về “had to”.
* “hurry up” giữ nguyên.
* “if” giữ nguyên.
* “we” đổi thành “they” (bố và các con).
* “want” (hiện tại đơn) lùi về quá khứ đơn: “wanted”.
* “to go with him” giữ nguyên.
=> Father said to his children that he had to hurry up if they wanted to go with him.

Các em thấy không, chỉ cần nắm chắc quy tắc và thực hành thường xuyên, chúng ta có thể làm bài tập thật nhanh và chính xác. Chúc các em học tốt môn Tiếng Anh!