Nhân dân ta có câu: “Ai ơi giữ chí cho bền, Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai. Em …
Các em thấy đấy, câu ca dao này rất ngắn gọn nhưng chứa đựng một bài học vô cùng to lớn. Trước hết, cô trò mình sẽ cùng nhau phân tích từng câu, từng chữ để hiểu rõ ý nghĩa của nó nhé.
Bước 1: Phân tích câu ca dao
* “Ai ơi”: Đây là lời gọi thân mật, trìu mến, hướng tới mọi người, mọi đối tượng. Nó tạo cảm giác gần gũi, như lời khuyên nhủ, tâm tình.
* “giữ chí cho bền”:
* “Chí”: Là ý chí, là mục đích, là hoài bão mà con người đặt ra cho bản thân. Nó có thể là việc học tập, rèn luyện, cống hiến, hay bất kỳ điều gì lớn lao mà ta mong muốn đạt được.
* “Giữ cho bền”: Nghĩa là phải kiên định, không được dễ dàng buông bỏ, không được thay đổi hay dao động trước những khó khăn, thử thách. Nó đòi hỏi sự bền bỉ, dẻo dai, không ngừng nỗ lực.
* “Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai”:
* “Dù ai”: Chỉ những người xung quanh, hoàn cảnh bên ngoài.
* “xoay hướng đổi nền”: Là sự thay đổi của hoàn cảnh, của thời cuộc, của xu hướng. Có thể là những thay đổi tích cực hoặc tiêu cực, những biến động không lường trước được.
* “mặc ai”: Nghĩa là mặc kệ, không quan tâm, không bị ảnh hưởng, không để những thay đổi đó chi phối quyết định hay chí hướng của mình.
Tổng kết ý nghĩa câu ca dao: Câu ca dao khuyên nhủ con người phải giữ vững ý chí, mục tiêu của mình một cách kiên định, bền vững. Dù cho hoàn cảnh xung quanh có thay đổi, dù cho có những ý kiến trái chiều hay những cám dỗ, thì cũng không được lung lay, không được dao động. Phải giữ vững lập trường, niềm tin vào con đường mình đã chọn.
Bước 2: Tìm ý cho bài văn nghị luận
Dựa trên sự phân tích câu ca dao, chúng ta có thể xác định được những luận điểm chính cho bài văn nghị luận của mình. Đó là:
1. Giới thiệu chung: Nêu lên giá trị của câu ca dao, khái quát về ý chí, nghị lực và lập trường trong cuộc sống.
2. Giải thích ý nghĩa câu ca dao: Đi sâu vào phân tích từng vế câu, làm rõ nội dung mà ông cha ta muốn truyền đạt.
3. Bàn luận về ý chí, nghị lực và lập trường:
* Ý nghĩa và tầm quan trọng: Vì sao ý chí, nghị lực và lập trường lại quan trọng đối với mỗi con người? Nó giúp ta vượt qua khó khăn, đạt được thành công, trưởng thành và khẳng định bản thân như thế nào?
* Biểu hiện của ý chí, nghị lực và lập trường: Chúng ta có thể nhận biết những phẩm chất này qua những hành động, suy nghĩ nào? (Ví dụ: quyết tâm học tập, kiên trì theo đuổi đam mê, dám đối mặt với thử thách, không a dua theo đám đông, giữ vững nguyên tắc sống…).
* Thực trạng hiện nay: Có những biểu hiện đáng buồn nào về việc thiếu ý chí, nghị lực, lập trường trong cuộc sống hiện đại? (Ví dụ: dễ dàng bỏ cuộc, dễ bị ảnh hưởng bởi những trào lưu tiêu cực, thiếu bản lĩnh, a dua…).
* Nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu ý chí, nghị lực, lập trường: (Có thể là do cách giáo dục, môi trường sống, bản thân mỗi người chưa rèn luyện…).
* Giải pháp để rèn luyện ý chí, nghị lực và lập trường: Chúng ta cần làm gì để trang bị cho mình những phẩm chất này? (Ví dụ: xác định mục tiêu rõ ràng, chia nhỏ mục tiêu, học cách đối mặt với thất bại, tìm kiếm sự động viên, đọc sách, học hỏi từ những tấm gương…).
4. Liên hệ bản thân: Bài học rút ra cho chính mình, kế hoạch hành động để rèn luyện.
5. Kết bài: Khẳng định lại giá trị của câu ca dao và tầm quan trọng của ý chí, nghị lực, lập trường, mong muốn mỗi người sẽ là một con người bản lĩnh.
Bước 3: Dàn ý chi tiết cho bài văn
Dựa trên các ý đã tìm được, chúng ta sẽ xây dựng một dàn ý chi tiết hơn:
Mở bài
* Dẫn dắt vào vấn đề bằng việc giới thiệu câu ca dao “Ai ơi giữ chí cho bền, Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai.”
* Khẳng định giá trị bài học mà câu ca dao mang lại trong cuộc sống.
* Nêu luận điểm chính của bài viết: Bàn về ý nghĩa của câu ca dao và tầm quan trọng của ý chí, nghị lực, lập trường trong cuộc sống.
Thân bài
1. Giải thích câu ca dao
* Giải thích ý nghĩa của từng câu, từng chữ như đã phân tích ở Bước 1.
* Nêu bật thông điệp cốt lõi: sự kiên định, bền bỉ trước mọi biến động của cuộc sống.
2. Bàn luận về ý chí, nghị lực và lập trường
* Ý chí, nghị lực, lập trường là gì và vì sao chúng quan trọng?
* Ý chí: Là sức mạnh tinh thần giúp con người vượt qua trở ngại để đạt mục tiêu.
* Nghị lực: Là sự kiên trì, bền bỉ, không lùi bước trước khó khăn.
* Lập trường: Là quan điểm, thái độ vững vàng, không dễ dàng thay đổi bởi tác động bên ngoài.
* Chúng giúp ta có phương hướng, động lực để phấn đấu, không bị lạc lối, và tạo nên sự khác biệt, thành công trong cuộc sống. “Cuộc đời là những chuyến đi, có khi êm đềm, có khi bão tố.” (Đây là một câu nói ví von, không phải công thức toán học).
* Biểu hiện của ý chí, nghị lực và lập trường
* Trong học tập: kiên trì ôn luyện, không nản lòng khi điểm kém, vượt qua những bài tập khó.
* Trong cuộc sống: theo đuổi đam mê, rèn luyện bản thân, dám đối mặt với sai lầm, không a dua theo đám đông tiêu cực.
* Người có ý chí, nghị lực thường có tinh thần lạc quan, dám nghĩ, dám làm, và luôn tìm kiếm giải pháp.
* Thực trạng và nguyên nhân
* Thực trạng: Một bộ phận giới trẻ hiện nay dễ nản chí, thiếu kiên trì, dễ bị ảnh hưởng bởi những trào lưu, xu hướng nhất thời, thiếu bản lĩnh cá nhân.
* Nguyên nhân: Cách giáo dục chưa chú trọng đúng mức, môi trường sống đôi khi chưa tạo điều kiện thuận lợi, bản thân chưa có ý thức tự rèn luyện.
* Giải pháp rèn luyện
* Xác định mục tiêu rõ ràng, cụ thể.
* Chia nhỏ mục tiêu để dễ dàng chinh phục.
* Học cách chấp nhận và rút kinh nghiệm từ thất bại.
* Tìm kiếm những tấm gương điển hình để học hỏi.
* Tham gia các hoạt động rèn luyện thể chất và tinh thần.
* Đọc sách, mở rộng kiến thức.
3. Liên hệ bản thân
* Nhận thức về tầm quan trọng của ý chí, nghị lực, lập trường đối với bản thân mình.
* Rút ra bài học cụ thể cho quá trình học tập và rèn luyện.
* Đề ra kế hoạch hành động cá nhân để trau dồi những phẩm chất này.
Kết bài
* Khẳng định lại ý nghĩa sâu sắc của câu ca dao.
* Nhấn mạnh ý chí, nghị lực, lập trường là hành trang không thể thiếu trên con đường trưởng thành và thành công.
* Lời kêu gọi, nhắn nhủ mọi người hãy rèn luyện bản thân để trở thành những con người bản lĩnh, vững vàng.
Bước 4: Viết bài văn hoàn chỉnh (Dựa trên dàn ý trên)
(Phần này, các em sẽ dựa vào dàn ý chi tiết để tự viết bài văn của mình. Cô sẽ chỉ gợi ý một vài cách diễn đạt, liên kết.)
Mở bài:
Mỗi câu ca dao của dân tộc ta đều là kho báu quý giá, chứa đựng những bài học kinh nghiệm được đúc kết từ ngàn đời. Trong đó, câu ca dao “Ai ơi giữ chí cho bền, Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai” đã trở thành lời răn dạy, là kim chỉ nam cho biết bao thế hệ trên con đường tìm kiếm và khẳng định bản thân. Câu ca dao ấy không chỉ đơn thuần là lời khuyên nhủ mà còn là minh chứng cho giá trị của ý chí, nghị lực và lập trường vững vàng trong mỗi con người.
Thân bài:
Câu ca dao mở đầu bằng lời gọi thân tình, tha thiết: “Ai ơi”, như muốn gửi gắm một thông điệp quan trọng đến tất cả mọi người. Lời khuyên được đưa ra hết sức cụ thể: “giữ chí cho bền”. “Chí” ở đây là ý chí, là hoài bão, là mục tiêu cao đẹp mà con người đặt ra. “Giữ cho bền” đòi hỏi sự kiên định, không dao động, không dễ dàng từ bỏ trước những khó khăn hay cám dỗ. Vế sau của câu ca dao tiếp tục khẳng định thái độ cần có trước những biến động của cuộc đời: “Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai”. Dù cho hoàn cảnh bên ngoài có thay đổi, dù cho người đời có thay đổi mục đích hay quan điểm, thì ta vẫn giữ vững con đường mình đã chọn, không bị lung lay hay chi phối. Đó là sự khẳng định về một “cái tôi” bản lĩnh, có lập trường vững chắc.
Như vậy, câu ca dao đã khuyên nhủ chúng ta điều gì? Đó chính là tầm quan trọng của ý chí, nghị lực và lập trường trong cuộc sống. Ý chí là ngọn lửa thắp sáng mục tiêu, là động lực để ta vươn lên. Nghị lực là sức mạnh nội tại giúp ta vượt qua mọi chông gai, thử thách, không gục ngã trước nghịch cảnh. Còn lập trường là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho hành động, giúp ta phân biệt đúng sai, giữ vững nguyên tắc sống. Thiếu đi những phẩm chất này, con người dễ trở nên yếu đuối, bạc nhược, dễ bị cuốn theo dòng chảy của xã hội, mất đi phương hướng và bản sắc.
Trong cuộc sống, chúng ta không ngừng đối mặt với những thử thách. Đôi khi là những bài tập khó, những kỳ thi căng thẳng đòi hỏi sự nỗ lực bền bỉ để đạt kết quả tốt. Đôi khi là những biến cố bất ngờ trong cuộc sống, những lời dị nghị, gièm pha khiến ta hoang mang. Chính ý chí, nghị lực sẽ giúp ta không bỏ cuộc giữa chừng, mà kiên trì tìm tòi, học hỏi, khắc phục những điểm yếu. Lập trường vững vàng sẽ giúp ta giữ vững niềm tin vào con đường mình đã chọn, không chạy theo những trào lưu sai trái, không bị cuốn vào những cám dỗ nhất thời. Có ý chí, nghị lực và lập trường, ta mới có thể xây dựng được một cuộc đời ý nghĩa, đạt được những thành công bền vững. Ngạn ngữ có câu: “Người có chí thì nên”. (Đây là một câu ngạn ngữ, không phải công thức toán học).
Tuy nhiên, nhìn vào thực tế cuộc sống hiện nay, chúng ta không khỏi băn khoăn trước một bộ phận giới trẻ dễ dàng nản lòng, thiếu kiên trì. Họ dễ dàng từ bỏ mục tiêu khi gặp khó khăn đầu tiên, dễ bị ảnh hưởng bởi những trào lưu trên mạng xã hội mà thiếu đi sự suy xét, thẩm định. Nguyên nhân có thể đến từ cách giáo dục chưa chú trọng đúng mức vào việc rèn luyện kỹ năng sống, hoặc do môi trường sống chưa tạo điều kiện thuận lợi để mỗi cá nhân phát huy hết khả năng của mình. Bản thân mỗi người đôi khi cũng chưa có ý thức tự rèn luyện, tu dưỡng bản thân.
Để trang bị cho mình những phẩm chất quý báu này, chúng ta cần có những giải pháp cụ thể. Trước hết, hãy xác định rõ ràng mục tiêu mình muốn đạt được, dù là nhỏ nhất. Sau đó, chia nhỏ mục tiêu ấy thành những bước đi cụ thể để dễ dàng chinh phục. Đừng sợ thất bại, hãy xem thất bại là bài học quý giá để rút kinh nghiệm và trưởng thành hơn. Hãy tìm kiếm những tấm gương sáng trong cuộc sống, những người có ý chí, nghị lực phi thường để học hỏi và lấy đó làm động lực. Tích cực tham gia các hoạt động rèn luyện sức khỏe và tinh thần, đọc sách, mở rộng kiến thức để có cái nhìn đa chiều và vững vàng hơn.
Bản thân em, sau khi tìm hiểu câu ca dao này, em nhận thức sâu sắc hơn về tầm quan trọng của ý chí, nghị lực và lập trường. Trong học tập, em sẽ cố gắng kiên trì hơn với những bài toán khó, không nản lòng khi điểm số chưa cao. Em sẽ tập trung vào mục tiêu học tập của mình, không bị phân tâm bởi những yếu tố bên ngoài. Em sẽ học cách đối mặt với những thử thách trong cuộc sống một cách bình tĩnh và chủ động tìm giải pháp.
Kết bài:
Câu ca dao “Ai ơi giữ chí cho bền, Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai” là một lời khuyên quý báu, là bài học trường tồn theo thời gian. Ý chí, nghị lực và lập trường không chỉ giúp ta vượt qua khó khăn, đạt được thành công trong học tập và cuộc sống, mà còn góp phần tạo nên một con người có bản lĩnh, có giá trị. Mỗi chúng ta hãy luôn là những người kiến cường, giữ vững ngọn lửa đam mê và niềm tin trên con đường đã chọn, để cuộc đời luôn vững vàng và ý nghĩa.
Các em thấy không, từ một câu ca dao rất quen thuộc, chúng ta đã có thể xây dựng được một bài văn nghị luận đầy đủ ý nghĩa. Cô hy vọng bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu sâu hơn về giá trị của ý chí, nghị lực và lập trường, và quan trọng hơn là biết cách vận dụng những bài học này vào cuộc sống của chính mình. Chúc các em luôn chăm ngoan, học giỏi và là những người trẻ có bản lĩnh!
Trong cuộc sống hằng ngày, sự tác động của hoàn cảnh khách quan, cùng dư luận đối với mỗi con người là chuyện tất yếu. Song, điều cơ bản là thái độ của con người trước những tác động đó như thế nào ? Nên chủ động, tự tin vào mình hay lệ thuộc vào hoàn cảnh? Từ xưa, nhân dân ta đã có nhận thức rất đúng đắn về vai trò của ý chí, lập trường trong hành động, coi đó là điều kiện quan trọng quyết định thành công hay thất bại. Đồng thời coi ý chí và nghị lực là phẩm chất hàng đầu của người lao động. Quan điểm trên được phản ánh trong câu ca dao mộc mạc giống như một lời khuyên nhủ chân tình:
Không phải ngẫu nhiên người xưa mượn chuyện làm nhà để nói lên ý chí con người, có ba việc lớn trong đời mà người ta phải làm. Đó là: làm nhà, lấy vợ, tậu trâu. Ba việc ấy thể hiện bản lĩnh và khả năng của người đàn ông. Trong chuyện làm nhà thì việc chọn hướng, đổ nền là cốt yếu. Phải chọn hướng nhà sáng sủa thoáng mát để cuộc sống trở nên dễ chịu, bảo đảm sức khỏe. Phải đổ nền cho cao, cho chắc để tránh ẩm thấp, tối tăm… Những việc ấy, người làm nhà phải tự chọn, tự quyết, một khi thấy như thế là đúng đắn thì không thể vì lời bàn ra tán vào của những người xung quanh mà hoang mang, dao động, thay đổi chủ định ban đầu. Nghĩa chính của câu ca dao là vậy, và trên cơ sở đó, người xưa muốn bày tỏ quan điểm của mình về tính mục đích, ý chí, nghị lực trong hành động
Thông thường, trước khi bắt tay vào làm một việc gì đó, người ta đều đặt ra mục đích và luôn luôn mong ước đạt được mục đích. Nhưng có mục đích không thôi thì chưa đủ mà phải có ý chí, nghị lực, cùng quyết tâm vượt mọi khó khăn trở ngại mới mong gặt hái được kết quả tốt đẹp.
Trong quá trình làm việc, không phải tất cả đều dễ dàng, suôn sẻ. Người tiến hành công việc sẽ gặp những khó khăn trong dự tính và cả ngoài dự tính, tránh sao khỏi lời bàn tán xung quanh. Thực tế cho thấy không ít người do quá phụ thuộc vào dư luận mà hỏng việc, bởi chín người mười ý, chẳng ai giống ai. Giống như anh chàng đẽo cày giữa đường trong truyện cổ dân gian, vừa đáng cười vừa đáng thương.
Chính những lúc dư luận phức tạp lại là lúc người ta cần phải có lập trường vững vàng và quyết tâm cao. Ý chí sẽ đem lại sức mạnh và óc sáng tạo cho con người, giúp con người đi đến đích cuối cùng. Vai trò của ý chí lớn như vậy nên nó được coi là phẩm chất cao quý hàng đầu của người lao động
Chúng ta có thể đặt ra giả thuyết: nếu dư luận xung quanh việc làm của ta là đúng đắn, thì liệu ta có nên nghe theo hay cứ khăng khăng giữ lập trường của mình ngay cả khi sai?
Giữ chí cho bền không đồng nghĩa với bảo thủ, lạc hậu. Trước dư luận, ta phải tỉnh táo, sáng suốt phân tích xem đâu là đúng, đâu là sai, phù hợp hay không phù hợp với công việc và mục đích của mình. Tiếp thu cái đúng, cái hay cũng rất cần thiết bởi nó giúp ta mau chóng đạt được kết quả với chất lượng cao.
Câu ca dao trên đây là một lời khuyên nhủ chân tình và là một bài học sâu sắc rút ra từ thực tế đời sống trải qua bao thế kỉ của dân tộc ta. Trong hành trang bước vào đời của mỗi con người, không thể thiếu bài học quý giá đó. Nhưng để có được một ý chí bền vững, một lập trường kiên định và một quyết tâm cao, chúng ta bắt buộc phải trải qua quá trình phấn đấu lâu dài, gian khổ, rèn luyện cho mình khả năng vượt khó và niềm tin vững chắc vào bản thân trong quá trình lao động, vào mục đích ban đầu đặt ra đúng đắn và phù hợp với hoàn cảnh khách quan
Mong đc vote 5 sao và ctlhn
Chúc bạn học tốt!
mình chỉ lập dàn ý thôi nha :
mb:
-trong mọi công việc của 1 cá nhân , tác động từ phía khách qua k phải là nhỏ mà có khi nó làm đảo ngược ý định ban đầu , đẩy con người vào tình thế lúng túng , bị động và cưới cùng bị hỏng việc
-nhan dân lao động thời xưa dã khuển nhau :
Ai ơi giữ chí cho bền
Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai
tb:
gt
-nghĩa đen :nói về chuyện làm nhà đã quết định như thế nào thì cứ làm như thế , k phụ thuộc vào sự can thiệp của người khác , kể cả sự can thiệp đó đến nức quan trọng
-nghĩa bóng :ta phải giữ vững chủ ý , tức là ý chí , lập trường và quyết định hoàn thành công việc sau khi đã xác định mục đích đúng dắn
cm:
-trước khi bắt tay vào làm 1 việc gì đó người ta thường đặt ra mục tiêu và mong muốn đạt được mục đích
-trong khi làm việc , khó khăn trở ngại là điều k thể tránh khỏi vì vậy muốn đạt được mục đích thì phải có ý chí và quyết tâm
nc, mrvd:
-ý nghĩa lời khuyên trên chỉ hoàn toàn đúng với mục đích đúng dắn , phù hợp với thực tế khách qua
-nếu dư luận tác đọng vào công việc là dư luận sấu thì nhất thiết k nên nghe theo , làm theo sẽ dẫn đến kết quả sấu
kb:
– câu ca dao trên là một lời kuyeen đúng đắn , chân tình , rất phù hợp với con người và hoàn cảnh việt nam
– việc rèn luyện ý chí , quyết tâm là điều hết sức cần thiết với môi con người