Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu thật kĩ về một nhân vật đáng nhớ trong tác phẩm “Dế Mèn phiêu lưu kí” của nhà văn Tô Hoài, đó chính là Dế Mèn và thái độ của cậu ta dành cho người hàng xóm Dế Choắt nhé!

Đây là một bài tập rất hay giúp chúng ta hiểu sâu hơn về tính cách nhân vật và bài học mà nhà văn muốn gửi gắm. Chúng ta cùng phân tích từng trường hợp cụ thể để thấy rõ thái độ của Dế Mèn với Dế Choắt nhé.

1. Thái độ của Dế Mèn với Dế Choắt như thế nào?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta hãy nhìn vào những hành động và lời nói của Dế Mèn trong các tình huống cụ thể:

Gọi Dế Choắt là:

Dựa vào nội dung sách giáo khoa, các em có thể thấy Dế Mèn thường dùng những từ ngữ như:

– “chú mày”

– “cái thằng gầy gò”

– “cái thằng ốm yếu”

– “gã nghiện thuốc phiện” (ám chỉ Dế Choắt)

Những cách gọi này cho thấy Dế Mèn có thái độ khinh thường, coi rẻ, chế giễu Dế Choắt ngay từ cách xưng hô. Cậu ta không hề tôn trọng Dế Choắt mà chỉ nhìn vào vẻ bề ngoài yếu ớt của Dế Choắt để miệt thị.

Khi sang thăm nhà Dế Choắt:

Khi sang thăm nhà Dế Choắt, Dế Mèn đã thể hiện thái độ rất rõ ràng:

– Dế Mèn chê bai căn nhà của Dế Choắt ẩm thấp, tối tăm.

– Dế Mèn ra vẻ ta đây, khoe khoang về sức mạnh và vẻ đẹp của mình.

– Dế Mèn hống hách, tự mãn, thậm chí còn húc Dế Choắt ngã lăn quay mà không hề xin lỗi hay quan tâm.

– Dế Mèn không giúp đỡ gì Dế Choắt mà chỉ kêu ca, phàn nàn.

Như vậy, khi sang thăm nhà, Dế Mèn đã bộc lộ thái độ kiêu căng, ngạo mạn, hoàn toàn coi thường người hàng xóm của mình. Cậu ta chỉ biết nghĩ đến bản thân mà không hề có sự đồng cảm, sẻ chia.

Khi Dế Choắt nhờ giúp đỡ:

Dế Choắt đã nhờ Dế Mèn đào giúp một cái ngách thông sang nhà mình để phòng khi có chuyện nguy hiểm. Thế nhưng, thái độ của Dế Mèn lại là:

– Từ chối thẳng thừng, không một chút đắn đo.

– Lên giọng giáo huấn, mắng Dế Choắt là lười biếng, nhát gan.

– Chế giễu, mỉa mai Dế Choắt yếu ớt, không tự làm được.

– Dế Mèn thậm chí còn gợi ý Dế Choắt làm những việc nguy hiểm, mà không hề nghĩ đến hậu quả.

Qua hành động này, ta thấy Dế Mèn thờ ơ, vô tâm, ích kỷ và vô trách nhiệm trước lời nhờ cậy của Dế Choắt. Cậu ta không những không giúp đỡ mà còn buông lời miệt thị, châm chọc.

==> Nhận xét:

Tổng hợp lại tất cả những hành động và lời nói trên, chúng ta có thể thấy thái độ của Dế Mèn đối với Dế Choắt là thái độ kiêu căng, ngạo mạn, hống hách, ích kỷ, vô tâm và hoàn toàn khinh thường.

Dế Mèn luôn tự cho mình là hơn người, là khỏe mạnh và tài giỏi, nên đã xem thường và coi rẻ Dế Choắt, một người bạn hàng xóm yếu ớt. Dế Mèn không những không có sự đồng cảm, giúp đỡ mà còn luôn chế giễu, miệt thị Dế Choắt. Chính thái độ sai lầm này đã dẫn đến hậu quả vô cùng đau lòng là cái chết của Dế Choắt và để lại một bài học lớn, một sự ân hận day dứt cho Dế Mèn về sau này. Đây chính là “bài học đường đời đầu tiên” mà Dế Mèn phải trải qua để trưởng thành hơn đó các em.

Mong rằng qua phần phân tích này, các em đã hiểu rõ hơn về tính cách của Dế Mèn ở giai đoạn đầu của câu chuyện và rút ra được cho mình những bài học quý giá nhé! Cô chúc các em học tốt!