Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau phân tích một câu hỏi rất hay về dạng bị động (Passive Voice) mà nhiều bạn hay nhầm lẫn. Cô sẽ hướng dẫn các em giải quyết từng bước một nhé.

Trước hết, chúng ta hãy cùng phân tích câu gốc ở dạng chủ động:

Bước 1: Phân tích câu chủ động
Câu gốc của chúng ta là một câu ở thì Quá khứ đơn (Past Simple).
Chúng ta hãy xác định các thành phần trong câu:

• Chủ ngữ (Subject – S): The teacher (Giáo viên)
• Động từ (Verb – V): explained (đã giải thích)
• Tân ngữ trực tiếp (Direct Object – O1): the rule (quy tắc) – Đây là đối tượng bị hành động “giải thích” tác động trực tiếp lên. Ta đặt câu hỏi: “Giáo viên giải thích cái gì?” -> “the rule”.
• Tân ngữ gián tiếp (Indirect Object – O2): the student (học sinh) – Đây là đối tượng nhận hành động. Tân ngữ này được giới thiệu bằng giới từ “to”.

Vậy cấu trúc câu đầy đủ là: S + V + O (direct) + to + O (indirect).

Bước 2: Nhắc lại công thức chuyển sang câu bị động
Khi chuyển một câu chủ động sang bị động, chúng ta lấy tân ngữ của câu chủ động làm chủ ngữ cho câu bị động. Động từ được chia ở dạng: be + V3/V-ed.
Đối với thì Quá khứ đơn, công thức sẽ là:
\[S_{mới} + was/were + V3/V-ed\]
Trong đó \(S_{mới}\) chính là tân ngữ của câu chủ động.

Bước 3: Áp dụng vào bài tập
Trong câu của chúng ta, tân ngữ trực tiếp là “the rule“. Chỉ có tân ngữ trực tiếp mới có thể được đưa lên làm chủ ngữ của câu bị động trong trường hợp này.
1. Lấy tân ngữ “the rule” làm chủ ngữ mới.
2. “the rule” là danh từ số ít, nên động từ “be” chia ở quá khứ sẽ là “was“.
3. Động từ “explain” có dạng V3/V-ed là “explained“.
4. Giữ nguyên phần còn lại của câu: “to the student“.

Ghép lại, chúng ta có câu bị động hoàn chỉnh:
The rule was explained to the student.

Câu này hoàn toàn trùng khớp với đáp án A. Vậy A là đáp án đúng.

NOTE: Tại sao không phải là câu C mà lại là A?

Đây là một câu hỏi rất hay và là điểm ngữ pháp quan trọng các em cần nhớ! Rất nhiều bạn nhầm lẫn ở đây.

Lý do đáp án A đúng mà đáp án B và C sai nằm ở đặc tính của động từ “explain“.

1. Tại sao A đúng?
Như cô đã phân tích ở trên, câu A được hình thành đúng theo quy tắc ngữ pháp bằng cách đưa tân ngữ trực tiếp (“the rule”) lên làm chủ ngữ.

2. Tại sao B và C sai?
Câu B (“The students were explained the rule.”) và C (“The students were explained the rules.”) đều sai về mặt ngữ pháp. Lý do là vì:

Động từ “explain” (giải thích) là một động từ đặc biệt. Nó không thể đi trực tiếp với một tân ngữ chỉ người (như “the student”) rồi mới đến tân ngữ chỉ vật (như “the rule”).
Nói cách khác, cấu trúc “explain + somebody + something” là SAI.

• Chúng ta không thể nói: The teacher explained the student the rule. (SAI)
• Chúng ta phải nói: The teacher explained the rule to the student. (ĐÚNG)

Vì câu chủ động “The teacher explained the student the rule” là sai, nên chúng ta không thể nào chuyển nó thành câu bị động “The student was explained the rule” được. Chỉ những cấu trúc đúng mới có thể được chuyển đổi.

Để các em dễ hình dung, hãy so sánh với động từ “give” (đưa, cho):

• The teacher gave the student a book. (ĐÚNG) -> Có thể chuyển thành: The student was given a book.
• The teacher gave a book to the student. (ĐÚNG) -> Có thể chuyển thành: A book was given to the student.

Động từ “give” có thể dùng được cả hai cấu trúc, nhưng “explain” thì CHỈ dùng được một cấu trúc có giới từ “to” mà thôi. Một số động từ tương tự “explain” mà các em cần nhớ là: suggest, describe, introduce, mention…

Do đó, chúng ta không thể đưa “the student” lên làm chủ ngữ của câu bị động. Chỉ có “the rule” mới làm chủ ngữ được.

Tóm lại:

• Câu A đúng vì tuân thủ quy tắc ngữ pháp với động từ “explain”.
• Câu C sai vì cấu trúc ngữ pháp không cho phép đưa tân ngữ gián tiếp (“the student”) lên làm chủ ngữ khi động từ là “explain”. Hơn nữa, câu C còn tự ý thay đổi danh từ số ít (“student”, “rule”) thành số nhiều (“students”, “rules”), làm sai lệch nghĩa của câu gốc.

Hy vọng phần giải thích của cô dễ hiểu. Nếu có câu hỏi nào khác, đừng ngần ngại hỏi nhé. Chúc các em học tốt