Viết bài văn nêu suy nghĩ về mấy câu cách ngôn sau đây của người Châu Phi:
“Mỗi…
“Mỗi sáng ở Châu Phi, một con linh dương thức dậy,nó biết rằng nó phải chạy nhanh
hơn cả con sư tử nhanh nhất nếu không muốn bị giết.
Mỗi sáng một con sư tử thức dậy, nó biết nó phải chạy nhanh hơn con linh dương
chậm nhất hoặc nó sẽ bị chết đói.
Điều quan trọng không phải ở chỗ bạn là sư tử hay linh dương. Khi mặt trời mọc,
bạn nên bắt đầu chạy.”
( Dẫn theo “Thế giới phẳng” – Friedman)
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau phân tích và cảm nhận về một đoạn trích rất ý nghĩa, mang đậm triết lý sống của người Châu Phi. Dựa vào Sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 9, cô sẽ hướng dẫn các em cách làm bài tập này một cách chi tiết và hiệu quả nhất.
Chúng ta sẽ đi qua từng bước:
Bước 1: Tìm hiểu đề bài và yêu cầu
Đề bài yêu cầu chúng ta viết một bài văn nêu suy nghĩ về đoạn cách ngôn của người Châu Phi: “Mỗi sáng ở Châu Phi, một con linh dương thức dậy, nó biết rằng nó phải chạy nhanh hơn cả con sư tử nhanh nhất nếu không muốn bị giết. Mỗi sáng một con sư tử thức dậy, nó biết nó phải chạy nhanh hơn con linh dương chậm nhất hoặc nó sẽ bị chết đói. Điều quan trọng không phải ở chỗ bạn là sư tử hay linh dương. Khi mặt trời mọc, bạn nên bắt đầu chạy.”
Yêu cầu của bài là trình bày chi tiết, từng bước, không vượt lớp, sử dụng HTML cho định dạng (,
), không dùng Markdown, và bắt buộc bọc công thức toán học (nếu có) trong cặp dấu \( \) hoặc \[ \].
Bước 2: Phân tích đoạn cách ngôn
Chúng ta cần hiểu rõ ý nghĩa ẩn chứa trong từng câu của đoạn trích:
* “Mỗi sáng ở Châu Phi, một con linh dương thức dậy, nó biết rằng nó phải chạy nhanh hơn cả con sư tử nhanh nhất nếu không muốn bị giết.”
* Ở đây, con linh dương tượng trưng cho những người yếu thế, những người cần phải nỗ lực không ngừng để tồn tại.
* Con sư tử nhanh nhất là biểu tượng cho nguy hiểm, thử thách lớn nhất, hoặc những đối thủ mạnh mẽ nhất mà ta phải đối mặt.
* Câu này nhấn mạnh sự sinh tồn đòi hỏi sự cảnh giác, nỗ lực vượt trội và không ngừng cố gắng.
* “Mỗi sáng một con sư tử thức dậy, nó biết nó phải chạy nhanh hơn con linh dương chậm nhất hoặc nó sẽ bị chết đói.”
* Con sư tử tượng trưng cho những người có sức mạnh, có vị thế, nhưng cũng đối mặt với áp lực sinh tồn.
* Con linh dương chậm nhất là biểu tượng cho những mục tiêu dễ dàng nhất, những cơ hội có thể bỏ lỡ nếu không hành động.
* Câu này cho thấy ngay cả người mạnh mẽ, thành công cũng không được phép lơ là, phải luôn nỗ lực để duy trì vị thế và đạt được thành quả.
* “Điều quan trọng không phải ở chỗ bạn là sư tử hay linh dương. Khi mặt trời mọc, bạn nên bắt đầu chạy.”
* Đây là lời khẳng định quan trọng nhất của đoạn cách ngôn. Nó gạt bỏ sự phân biệt về địa vị, vai trò.
* “Khi mặt trời mọc, bạn nên bắt đầu chạy” là một lời kêu gọi hành động mạnh mẽ. Mặt trời mọc tượng trưng cho sự bắt đầu của một ngày mới, một cơ hội mới, một giai đoạn mới. “Chạy” ở đây mang ý nghĩa là nỗ lực, phấn đấu, hành động để đạt được mục tiêu, để sinh tồn, để phát triển.
Bước 3: Xác định luận điểm chính và các ý triển khai
Dựa trên phân tích, luận điểm chính của bài văn sẽ là: Đoạn cách ngôn của người Châu Phi mang đến một triết lý sống sâu sắc về sự cần thiết của nỗ lực, không ngừng phấn đấu trong cuộc sống, bất kể vị thế hay hoàn cảnh.
Từ luận điểm chính, chúng ta có thể triển khai các ý sau:
* Mở bài: Giới thiệu đoạn cách ngôn và nêu cảm nhận ban đầu về ý nghĩa của nó. Có thể dẫn dắt bằng hình ảnh thiên nhiên Châu Phi hoang dã để làm rõ sự khắc nghiệt và quy luật sinh tồn.
* Thân bài:
* Giải thích ý nghĩa câu thứ nhất: Nỗ lực không ngừng để vượt qua thử thách, đối mặt với nguy hiểm (vị thế con linh dương).
* Giải thích ý nghĩa câu thứ hai: Áp lực sinh tồn và trách nhiệm của người có vị thế, không được phép chủ quan (vị thế con sư tử).
* Khẳng định ý nghĩa cốt lõi: Sự bình đẳng trong quy luật sinh tồn và phát triển. Không quan trọng bạn là ai, quan trọng là bạn có hành động hay không.
* Liên hệ với cuộc sống thực tế của học sinh lớp 9:
* Học tập: Phải cố gắng học tập, không ngừng trau dồi kiến thức, đối mặt với những bài kiểm tra khó, những kỳ thi quan trọng.
* Cuộc sống: Rèn luyện đạo đức, ý chí, kỹ năng để trở thành công dân có ích.
* Sự thay đổi của thế giới: Thế giới ngày càng cạnh tranh, đòi hỏi sự năng động và học hỏi không ngừng.
* Bàn luận sâu sắc hơn:
* Sự “chạy” ở đây không chỉ là về thể chất mà còn là sự “chạy” về tinh thần, sự phát triển bản thân, sự thích ứng.
* Phân biệt giữa “chạy” lành mạnh (vì mục tiêu tốt đẹp, vì sự phát triển) và “chạy” tiêu cực (vì lợi ích cá nhân, vì sự hơn thua).
* Quan trọng là có mục tiêu và hành động kiên trì để đạt được mục tiêu đó.
* Kết bài: Khẳng định lại ý nghĩa bài học từ đoạn cách ngôn, rút ra bài học cho bản thân và khích lệ mọi người cùng hành động.
Bước 4: Lập dàn ý chi tiết
I. Mở bài
* Giới thiệu đoạn cách ngôn và nguồn gốc (người Châu Phi, “Thế giới phẳng”).
* Nêu ấn tượng ban đầu về sự sâu sắc và tính nhân văn của đoạn trích.
* Dẫn dắt vào ý nghĩa cốt lõi: quy luật sinh tồn và sự cần thiết của nỗ lực.
II. Thân bài
* Luận điểm 1: Giải thích ý nghĩa hình ảnh con linh dương và sự cần thiết phải “chạy nhanh hơn” để sinh tồn.
* Linh dương: biểu tượng cho sự yếu thế, dễ bị tổn thương.
* Sư tử nhanh nhất: biểu tượng cho nguy hiểm, thử thách lớn nhất.
* Bài học: Luôn cảnh giác, nỗ lực vượt trội để đối phó với khó khăn.
* Luận điểm 2: Giải thích ý nghĩa hình ảnh con sư tử và sự cần thiết phải “chạy nhanh hơn” để tồn tại.
* Sư tử: biểu tượng cho sức mạnh, vị thế.
* Linh dương chậm nhất: biểu tượng cho cơ hội dễ đạt được.
* Bài học: Ngay cả người mạnh cũng không được chủ quan, phải luôn phấn đấu để duy trì thành quả và đạt được mục tiêu.
* Luận điểm 3: Khẳng định ý nghĩa cốt lõi: “Điều quan trọng không phải ở chỗ bạn là sư tử hay linh dương. Khi mặt trời mọc, bạn nên bắt đầu chạy.”
* Gạt bỏ sự phân biệt địa vị, vai trò.
* Lời kêu gọi hành động mạnh mẽ, liên tục.
* “Chạy” mang ý nghĩa rộng: nỗ lực, phấn đấu, học hỏi, thích ứng.
* Luận điểm 4: Liên hệ với thực tiễn cuộc sống và học tập của học sinh.
* Học tập: Cần cố gắng, không ngừng học hỏi để đạt kết quả tốt. Đối mặt với áp lực thi cử.
* Rèn luyện bản thân: Chuẩn bị cho tương lai, trở thành người có ích.
* Thế giới cạnh tranh: Cần sự năng động, chủ động.
* Luận điểm 5: Bàn sâu hơn về ý nghĩa của sự “chạy”.
* “Chạy” là quá trình phát triển bền vững, không ngừng hoàn thiện bản thân.
* Phân biệt “chạy” tích cực (vì mục tiêu tốt) và tiêu cực (vì sự ích kỷ).
* Tầm quan trọng của mục tiêu và sự kiên trì.
III. Kết bài
* Tóm lược lại ý nghĩa sâu sắc của đoạn cách ngôn.
* Khẳng định bài học về ý chí, nỗ lực và hành động.
* Lời nhắn nhủ, khích lệ bản thân và mọi người cùng “chạy” trên con đường của mình.
Bước 5: Viết bài văn hoàn chỉnh
Dựa trên dàn ý chi tiết, chúng ta sẽ viết thành một bài văn mạch lạc, có cảm xúc và lập luận chặt chẽ. Lưu ý sử dụng ngôn ngữ phù hợp với lứa tuổi, kết hợp giữa lý lẽ và dẫn chứng.
Bây giờ, các em hãy thử sức với bài tập này nhé. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô. Chúc các em làm bài tốt!
Những câu danh ngôn trên nhắc nhở chúng ta phải luôn nỗ lực hành động, cố gắng mỗi ngày.
Cuộc sống của mỗi người là không giống nhau. Có người được sinh ra với sức mạnh, song cũng có người không có sức mạnh ấy. Điều ta cần làm không phải là đau khổ, tuyệt vọng mà phải biết nỗ lực, biết cố gắng. Chỉ khi chúng ta sẵn sàng hành động, sẵn sàng cố gắng hết mình thì mới có thể gặt hái thành quả.
Rất nhiều người trong chúng ta mang tư tưởng lười biếng, trì hoãn, và giậm chân tại chỗ. Việc chọn lười biếng, trì hoãn và ì ạch như vậy rất dễ. Song, việc chọn đứng lên để hành động lại khó khăn hơn rất nhiều. Cuộc sống của chúng ta đều chỉ có một. Nếu ta không nỗ lực, không phấn đấu, ta sẽ không thể có cuộc sống tốt.
Bạn không cần vì tác động của người khác mà thay đổi. Bạn cần phải tự thay đổi vì chính mình. Chỉ khi ấy, bạn mới hạnh phúc, mới có được niềm vui cuộc sống trọn vẹn.
*Gợi ý:
-Giới thiệu vấn đề nghị luận
-Giải thích:
+ Những câu cách ngôn trên nói đến một quy luật sinh tồn: “Nhanh thì sống, chậm thì chết”. Dù là sư tử, linh dương hay bất cứ sinh vật nào khác nếu muốn tồn tại phải không ngừng cố gắng, không ngừng vận động.
+ Từ chuyện sư tử và linh dương nói đến chuyện con người. Trong một xã hội phát triển nhanh chóng như hiện nay, sự cạnh tranh là vô cùng khốc liệt. Để có thể đứng vững trong cuộc sống, theo kịp sự phát triển của xã hội, đòi hòi con người phải không ngừng nỗ lực, vượt lên chính mình để vươn tới những tầm cao mới. Cái quan trọng không phải ta là người giàu hay người nghèo, người giỏi hay người tầm thường mà cái quan trọng là ta có biết nỗ lực vươn lên hay không.
– Bàn luận:
+ Trong một “ thế giới phẳng” với sự phát triển nhanh đến chóng mặt như hiện nay, đừng bao giờ tự bằng lòng, tự thỏa mãn với những gì mình có. Một người hôm nay có thể giỏi nhưng nếu cho như thế là đủ, không chịu nghiên cứu, học hỏi, ngày mai có thể sẽ trở nên lạc hậu. Một đất nước năm nay có thể giàu có nhưng nếu tự mãn, không chăm lo phát triển đất nước thì năm sau có thể sẽ bị nước khác vượt qua. Nếu không muốn bị tụt hậu, phải luôn luôn vận động, phải không ngừng học tập, rèn luyện để vươn lên ( đưa dẫn chứng cụ thể)
+ Phê phán những con người thụ động, tự bằng lòng với chính mình, không chịu phấn đấu vươn lên.
– Rút ra bài học cho cuộc sống: Để tồn tại, hướng tới thành công trong một xã hội cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, mỗi người cần không ngừng học tập, rèn luyện, nỗ lực vươn lên bằng chính sức mạnh nội lực của mình
Bài làm:
Đây là câu châm ngôn nói về sự sinh tồn trong thế giới tự nhiên, về cuộc chạy đua với sự sống của linh dương và sư tử. Qua câu nói kể thế giới động vật mà nói đến thế giới con ngưới.Vậy ta hiểu câu nói đó như thế nào?
Những câu cách ngôn trên nói đến một quy luật sinh tồn: “Nhanh thì sống, chậm thì chết”. Dù là sư tử, linh dương hay bất cứ sinh vật nào khác nếu muốn tồn tại phải không ngừng cố gắng, không ngừng vận động.Từ chuyện sư tử và linh dương nói đến chuyện con người. Trong một xã hội phát triển nhanh chóng như hiện nay, sự cạnh tranh là vô cùng khốc liệt. Để có thể đứng vững trong cuộc sống, theo kịp sự phát triển của xã hội, đòi hòi con người phải không ngừng nỗ lực, vượt lên chính mình để vươn tới những tầm cao mới. Cái quan trọng không phải ta là người giàu hay người nghèo, người giỏi hay người tầm thường mà cái quan trọng là ta có biết nỗ lực vươn lên hay không.Cuộc sống là một cuộc cạnh tranh gay gắt để sinh tồn. Con người chúng ta phải đấu tranh ngay từ khi còn trong bụng mẹ, để được chào đời và nhìn thấy ánh sáng mặt trời. Khi lớn lên, ta lại tiếp tục chuỗi dài những đấu tranh để có thể tồn tại trong xã hội. Đấu tranh với bệnh tật, với thiên nhiên, thậm chí với chính bản thân mình và với cả đồng loại.Trong vòng quay đó,ta phải không ngừng thay đổi để thích nghi và vươn lên. Hay nói cách khác, là phải “chạy” không ngừng.
Trong một “ thế giới phẳng” với sự phát triển nhanh đến chóng mặt như hiện nay, đừng bao giờ tự bằng lòng, tự thỏa mãn với những gì mình có. Một người hôm nay có thể giỏi nhưng nếu cho như thế là đủ, không chịu nghiên cứu, học hỏi, ngày mai có thể sẽ trở nên lạc hậu. Một đất nước năm nay có thể giàu có nhưng nếu tự mãn, không chăm lo phát triển đất nước thì năm sau có thể sẽ bị nước khác vượt qua. Nếu không muốn bị tụt hậu, phải luôn luôn vận động, phải không ngừng học tập, rèn luyện để vươn lên,phải biết chủ động”chạy trước”.Chỉ có sống trong thế chủ động, Bác mới hướng mình sang phương Tây, để tìm hiểu cuộc sống nhân dân bên đó, để tìm ra con đường cứu nước cứu dân. Chỉ có sống và làm chủ bản thân, Bill Gates hay Mark mới bỏ ngang trường đại học danh giá nhất nước Mỹ để thực hiện ước mơ của mình. Và cũng chỉ có thế chủ động, bất cứ ai trong chúng ta mới có thể sẵn sàng đối diện với sóng gió.Sống chủ động khiến con người tự tin, bản lĩnh, linh hoạt ứng xử trong mọi tình huống để vượt qua khó khăn, hoàn thành mục tiêu, khát vọng, ước mơ.Tuổi trẻ chủ động sẽ không ngừng tạo được cơ hội mới khẳng định bản thân, đạt được thành công.Xã hội có nhiều cá nhân sống chủ động sẽ tạo ra một bầu không khí dám nghĩ, dám làm, nâng cao chất lượng công việc và cuộc sống.Tuy vậy,trong xã hội hiện nay,còn rất nhiều người đang giữ lối sống thụ động.Họ cảm thấy mình như vậy là đủ,bằng lòng với bản thân,không chịu phấn đấu thêm.Họ có biết rằng,những người ở ngoài kia còn hiểu nhiều hơn họ,biết nhiều hơn họ?Họ có biết rằng nếu họ không tự chủ động phấn đấu,vươn lên thì họ có thể sẽ bị bỏ lại phía sau với một thế giới phát triển như thế này mà kiến thức của họ lại nhỏ nhoi thế kia?
Để tồn tại, hướng tới thành công trong một xã hội cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, mỗi người cần không ngừng học tập, rèn luyện, nỗ lực vươn lên bằng chính sức mạnh nội lực của mình.Với ta,tuổi trẻ cần tự tin, dám nghĩ, dám làm, chủ động sáng tạo tìm kiếm những cơ hội và xây dựng kế hoạch để chinh phục ước mơ.