Viết bài văn nghị luận biểu cảm về người thân
Viết bài văn nghị luận biểu cảm về người thân
Chúng ta sẽ cùng đi qua từng bước, thật chi tiết và không hề bỏ sót bất kỳ điều gì quan trọng nhé!
Bước 1: Tìm hiểu đề bài và yêu cầu
Đề bài yêu cầu chúng ta viết một bài văn “nghị luận biểu cảm về người thân”.
* Nghị luận: Nghĩa là bài viết của chúng ta cần có sự lập luận, đưa ra các dẫn chứng, lý lẽ để làm rõ một ý tưởng, một quan điểm nào đó về người thân. Tuy nhiên, ở lớp 7, yếu tố nghị luận sẽ xen kẽ và phục vụ cho việc thể hiện cảm xúc.
* Biểu cảm: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Bài viết cần bộc lộ tình cảm, cảm xúc chân thành, sâu sắc của người viết dành cho người thân.
* Người thân: Là những người có quan hệ máu mủ, ruột thịt hoặc gắn bó thân thiết như người thân trong gia đình: ông bà, cha mẹ, anh chị em ruột, cô chú, bác ruột, ông bà…
Yêu cầu của đề bài không có gì phức tạp, chỉ cần chúng ta thể hiện được tình cảm của mình một cách có lí lẽ và chân thành.
Bước 2: Lập dàn ý chi tiết cho bài văn
Một dàn ý tốt sẽ giúp bài viết của chúng ta mạch lạc, chặt chẽ và tránh bị lan man. Với bài văn nghị luận biểu cảm, chúng ta sẽ có cấu trúc cơ bản như sau:
I. Mở bài:
* Giới thiệu chung về người thân mà em muốn viết. Có thể là giới thiệu về sự xuất hiện của người ấy trong cuộc đời em, hoặc tình cảm chung em dành cho họ.
* Nêu lên cảm xúc ban đầu, sự thôi thúc muốn viết về người thân ấy.
II. Thân bài:
Đây là phần quan trọng nhất, chúng ta sẽ đi sâu vào việc biểu cảm và nghị luận.
1. Giới thiệu cụ thể về người thân:
* Đó là ai? (Ví dụ: Mẹ, Bố, Bà, Anh trai, Chị gái…)
* Mối quan hệ của em với người đó như thế nào?
2. Miêu tả ngoại hình, tính cách của người thân (qua con mắt và cảm xúc của em):
* Ngoại hình: Có thể chọn lọc những chi tiết đặc biệt, gợi cảm xúc (ví dụ: mái tóc bạc của bà, đôi bàn tay chai sần của bố, nụ cười hiền hậu của mẹ…). Tránh miêu tả chung chung.
* Tính cách: Nêu bật những phẩm chất tốt đẹp của họ, những nét tính cách làm em yêu quý, ngưỡng mộ. Ví dụ: sự tần tảo, hy sinh của mẹ; sự mạnh mẽ, che chở của bố; sự bao dung, yêu thương của bà; sự tinh nghịch, đáng yêu của em trai/chị gái…
3. Biểu đạt tình cảm, suy nghĩ của em về người thân qua những hành động, kỷ niệm cụ thể:
* Đây là phần “ăn điểm” nhất. Chúng ta cần chọn những kỷ niệm, những hành động cụ thể của người thân đã tác động sâu sắc đến em.
* Những hành động ấy thể hiện điều gì? (Ví dụ: Lời khuyên của mẹ giúp em vượt qua khó khăn, sự chăm sóc ân cần của bà khi em ốm, bố dạy em đạp xe, anh/chị sẵn sàng nhường em cái bánh…).
* Qua những hành động đó, em cảm nhận được điều gì về tình yêu thương, sự quan tâm của người thân dành cho mình?
* Em đã có những suy nghĩ, cảm xúc gì khi chứng kiến hoặc trải qua những điều đó? (Niềm vui, sự ấm áp, lòng biết ơn, sự xúc động, cảm giác an toàn, đôi khi là sự hối tiếc nếu có lỗi lầm với họ…).
4. Lí lẽ, suy ngẫm của em về vai trò, ý nghĩa của người thân đối với cuộc sống của mình:
* Người thân có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống của em? Họ là chỗ dựa, là nguồn động viên, là người thầy đầu tiên…?
* Nếu không có họ thì cuộc sống của em sẽ ra sao? (Tưởng tượng và suy ngẫm).
* Vì sao em yêu quý, kính trọng người thân ấy?
III. Kết bài:
* Khẳng định lại tình cảm sâu sắc của em dành cho người thân.
* Nêu lên mong muốn, lời hứa của em đối với người thân (Ví dụ: cố gắng học giỏi để bố mẹ vui lòng, chăm sóc ông bà, yêu thương anh chị em…).
* Có thể mở rộng thêm về ý nghĩa của tình thân gia đình trong cuộc sống.
Bước 3: Lựa chọn người thân để viết và tìm ý
Trước khi bắt tay vào viết, em cần chọn một người thân mà em có nhiều tình cảm và có những kỷ niệm đáng nhớ để viết. Có thể là:
* Mẹ: Người phụ nữ tần tảo, hy sinh vì con cái.
* Bố: Người trụ cột, mạnh mẽ, che chở cho gia đình.
* Bà: Người có kinh nghiệm sống, giàu lòng nhân ái, là cội nguồn yêu thương.
* Ông: Người điềm đạm, là chỗ dựa tinh thần vững chắc.
* Anh/Chị: Người bạn đồng hành, người cùng em lớn lên.
* Em trai/Em gái: Người mang lại niềm vui, sự hồn nhiên.
Sau khi chọn được người thân, em hãy suy nghĩ và ghi lại những ý tưởng, những chi tiết cụ thể sẽ đưa vào bài.
* Ví dụ: Nếu chọn viết về mẹ, em có thể nghĩ đến:
* Đôi bàn tay mẹ: chai sần, dịu dàng.
* Nụ cười mẹ: ấm áp, động viên.
* Bữa cơm mẹ nấu: ngon, đầy tình yêu thương.
* Lời mẹ dặn dò khi em đi học.
* Mẹ lo lắng khi em ốm.
* Em đã làm mẹ buồn chưa? Em có hối hận không?
Bước 4: Viết bài văn (theo dàn ý đã lập)
Khi viết, em cần chú ý:
* Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm: Dùng các từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi tả, gợi cảm.
* Ví dụ: thay vì nói “mẹ rất vất vả”, em có thể nói “đôi bàn tay mẹ chai sần vì bao năm mưa nắng”, hay “nếp nhăn hằn sâu trên khóe mắt mẹ vì bao nỗi lo toan”.
* Kết hợp các yếu tố miêu tả, tự sự với nghị luận:
* Miêu tả để làm rõ đặc điểm, hành động của người thân.
* Tự sự để kể lại những kỷ niệm, câu chuyện.
* Nghị luận để bày tỏ suy nghĩ, nhận xét, đánh giá của em.
* Sử dụng các biện pháp tu từ: So sánh, nhân hóa, ẩn dụ… để bài viết thêm sinh động và sâu sắc.
* Tránh diễn đạt sáo rỗng, chung chung: Hãy cố gắng đưa những chi tiết, kỷ niệm mang đậm dấu ấn cá nhân của em.
* Thể hiện tình cảm chân thành: Quan trọng nhất là sự chân thật trong cảm xúc.
Dàn ý mẫu chi tiết để các em dễ hình dung hơn (chọn viết về Mẹ):
I. Mở bài:
* Gia đình là nơi yêu thương, là điểm tựa vững chắc cho mỗi con người. Trong gia đình, mẹ luôn là người em yêu quý và kính trọng nhất.
* Em muốn viết bài văn này để bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và tình cảm dạt dào em dành cho mẹ.
II. Thân bài:
1. Giới thiệu: Mẹ em là người phụ nữ tuyệt vời, đã sinh ra và nuôi dưỡng em khôn lớn. Mẹ là người phụ nữ đẹp nhất trong mắt em.
2. Miêu tả:
* Ngoại hình: Mẹ không còn trẻ nữa, mái tóc mẹ có vài sợi bạc điểm xuyết, những nếp nhăn đã hằn sâu trên khóe mắt, trên vầng trán. Nhưng đôi mắt mẹ thì lúc nào cũng ánh lên sự ấm áp, trìu mến. Đôi bàn tay mẹ tuy chai sần vì bao năm làm việc vất vả, nhưng luôn dịu dàng, ân cần.
* Tính cách: Mẹ là người phụ nữ rất hiền lành, chịu thương chịu khó, luôn đặt con cái lên hàng đầu. Mẹ luôn kiên nhẫn, bao dung và là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho cả gia đình.
3. Biểu cảm qua kỷ niệm:
* Kỷ niệm 1: Lần em bị ốm nặng. Mẹ thức trắng đêm bên cạnh, quạt cho em, đắp chăn cho em. Bàn tay mẹ lau mồ hôi trộm cho em, giọng mẹ thì thầm động viên. Lúc đó, em cảm thấy thật ấm áp, yên tâm và biết ơn vô cùng.
* Kỷ niệm 2: Mỗi buổi sáng, mẹ đều dậy sớm chuẩn bị bữa ăn sáng cho em trước khi đi làm. Mùi thơm của món ăn mẹ nấu luôn khiến em cảm thấy một ngày mới thật tuyệt vời. Có lần, em lỡ tay làm đổ bát cháo, mẹ chỉ nhẹ nhàng nhắc nhở, không hề trách mắng. Em cảm nhận được sự bao dung và tình yêu thương vô bờ bến của mẹ.
* Kỷ niệm 3: Có lần em đạt điểm kém, em rất sợ mẹ mắng. Nhưng mẹ chỉ nhìn em, rồi dịu dàng nói: “Lần sau cố gắng con nhé, mẹ tin con làm được.” Lời động viên ấy đã giúp em có thêm động lực để học tập tốt hơn.
4. Suy ngẫm về vai trò của mẹ:
* Mẹ không chỉ là người sinh thành mà còn là người thầy đầu tiên, người bạn thân thiết nhất của em.
* Tình yêu thương của mẹ là động lực giúp em trưởng thành, là hành trang quý báu em mang theo trên bước đường đời.
* Nếu không có mẹ, cuộc sống của em sẽ mất đi phần lớn ý nghĩa và niềm vui.
III. Kết bài:
* Tình yêu mẹ dành cho em là vô bờ bến, không gì sánh được. Em yêu mẹ nhiều lắm!
* Em hứa sẽ cố gắng học tập thật tốt, chăm ngoan, vâng lời mẹ để không phụ lòng mong mỏi của mẹ.
* Mong mẹ luôn khỏe mạnh, hạnh phúc để luôn là chỗ dựa vững chắc cho chúng em.
Bước 5: Đọc lại và sửa chữa
Sau khi hoàn thành bài viết, các em hãy đọc lại thật kỹ để:
* Kiểm tra lỗi chính tả, ngữ pháp.
* Xem lại cách diễn đạt đã mạch lạc, trôi chảy chưa.
* Chắc chắn rằng các ý đã được triển khai đầy đủ, logic.
* Kiểm tra xem bài viết đã thể hiện được tình cảm chân thành và sâu sắc của mình chưa.
Lưu ý nhỏ cho các em:
* Không cần sử dụng những từ ngữ quá “to tát”, xa lạ. Hãy dùng ngôn ngữ gần gũi, chân thành của lứa tuổi mình.
* Quan trọng nhất là sự chân thật trong cảm xúc. Đừng cố gắng gượng ép mình viết những điều không có thật.
* Hãy nhớ, đây là bài văn nghị luận biểu cảm, nên cả hai yếu tố “nghị luận” và “biểu cảm” đều quan trọng.
Với những bước hướng dẫn chi tiết này, cô tin rằng các em sẽ hoàn thành thật tốt bài văn nghị luận biểu cảm về người thân của mình. Chúc các em viết bài thật hay và ý nghĩa nhé! Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô.
“Đêm nay con ngủ giấc trònMẹ là ngọn gió của con suốt đời.”Trong cuộc đời này, có ai lại không được lớn lên trong vòng tay của mẹ, được nghe tiếng ru hời ầu ơ ngọt ngào, có ai lại không được chìm vào giấc mơ trong gió mát tay mẹ quạt mỗi trưa hè oi ả. Và trong cuộc đời này, có ai yêu con bằng mẹ, có ai suốt đời vì con giống mẹ, có ai sẵn sàng sẻ chia ngọt bùi cùng con như mẹ.
Với tôi cũng vậy, mẹ là người quan tâm đến tôi nhất và cũng là người mà tôi yêu thương và mang ơn nhất trên đời này. Tôi vẫn thường nghĩ rằng mẹ tôi không đẹp. Không đẹp vì không có cái nước da trắng, khuôn mặt tròn phúc hậu hay đôi mắt long lanh… mà mẹ chỉ có khuôn mặt gầy gò, rám nắng, vầng trán cao, những nếp nhăn của cái tuổi 40, của bao âu lo trong đời in hằn trên khóe mắt. Nhưng bố tôi bảo mẹ đẹp hơn những phụ nữ khác ở cái vẻ đẹp trí tuệ. Đúng vậy, mẹ tôi thông minh, nhanh nhẹn, tháo vát lắm. Trên cương vị của một người lãnh đạo, ai cũng nghĩ mẹ là người lạnh lùng, nghiêm khắc. Có những lúc tôi cũng nghĩ vậy nhưng khi ngồi bên mẹ, bàn tay mẹ âu yếm vuốt tóc tôi, mọi ý nghĩ đó tan biến hết. Tôi có cảm giác lâng lâng, xao xuyến khó tả, cảm giác như chưa bao giờ tôi được nhận nhiều yêu thương đến thế. Dường như một dòng yêu thương mãnh liệt qua bàn tay mẹ truyền vào sâu trái tim tôi, qua ánh mắt, đôi môi trìu mến, qua nụ cười ngọt ngào, … qua tất cả những gì của mẹ. Tình yêu ấy chỉ khi người ta gần bên mẹ lâu rồi mới cảm thấy được thôi. Từ nhỏ đến lớn, tôi đón nhận tình yêu vô hạn của mẹ như một ân huệ, một điều đương nhiên.
Trong con mắt một đứa trẻ, mẹ sinh ra là để chăm sóc con. Chưa bao giờ tôi tự đặt câu hỏi: Tại sao mẹ chấp nhận hy sinh vô điều kiện vì con? Mẹ tốt, rất tốt với tôi nhưng có lúc tôi nghĩ mẹ thật quá đáng, thật ác. Đã bao lần, mẹ mắng tôi, tôi đã khóc. Khóc vì uất ức, cay đắng chứ đâu khóc vì hối hận. Rồi cho đến một lần… Tôi đi học về, thấy mẹ đang đọc trộm nhật ký của mình. Tôi tức lắm, giằng ngay cuốn nhật ký từ tay mẹ và hét to: “Sao mẹ quá đáng thế! Đây là bí mật của con, mẹ không có quyền động vào. Mẹ ác lắm, con không cần mẹ nữa!” Cứ tưởng, tôi sẽ ăn một cái tát đau điếng. Nhưng không mẹ chỉ lặng người, hai gò má tái nhợt, khóe mắt rưng rưng. Có gì đó khiến tôi không dám nhìn thẳng vào mắt mẹ.
Tôi chạy vội vào phòng, khóa cửa mặc cho bố cứ gọi mãi ở ngoài. Tôi đã khóc, khóc nhiều lắm, ướt đẫm chiếc gối nhỏ. Đêm càng về khuya, tôi thao thức, trằn trọc. Có cái cảm giác thiếu vắng, hụt hẫng mà tôi không sao tránh được. Tôi đã tự an ủi mình bằng cách tôi đang sống trong một thế giới không có mẹ, không phải học hành, sẽ rất hạnh phúc. Nhưng đó đâu lấp đầy được cái khoảng trống trong đầu tôi. Phải chăng tôi thấy hối hận? Phải chăng tôi đang thèm khát yêu thương? …
Suy nghĩ miên man làm tôi thiếp đi dần dần. Trong cơn mơ màng, tôi cảm thấy như có một bàn tay ấm áp, khẽ chạm vào tóc tôi, kéo chăn cho tôi. Đúng rồi tôi đang mong chờ cái cảm giác ấy, cảm giác ngọt ngào đầy yêu thương. Tôi chìm đắm trong giây phút dịu dàng ấy, cố nhắm nghiền mắt vì sợ nếu mở mắt, cảm giác đó sẽ bay mất, xa mãi vào hư vô và trước mắt ta chỉ là một khoảng không thực tại. Sáng hôm sau tỉnh dậy, tôi cảm thấy căn nhà sao mà u buồn thế. Có cái gì đó thiếu đi. Sáng đó, tôi phải ăn bánh mỳ, không có cơm trắng như mọi ngày. Tôi đánh bạo, hỏi bố xem mẹ đã đi đâu. Bố tôi bảo mẹ bị bệnh, phải nằm viện một tuần liền. Cảm giác buồn tủi đã bao trùm lên cái khối óc bé nhỏ của tôi. Mẹ nằm viện rồi ai sẽ nấu cơm, ai giặt giũ, ai tâm sự với tôi? Tôi hối hận quá, chỉ vì nóng giận quá mà đã làm tan vỡ hạnh phúc của ngôi nhà nhỏ này. Tại tôi mà mẹ ốm. Cả tuần ấy, tôi rất buồn. Nhà cửa thiếu nụ cười của mẹ sao mà cô độc thế. Bữa nào tôi cũng phải ăn cơm ngoài, không có mẹ thì lấy ai nấu những món tôi thích. Ôi sao tôi nhớ đến thế những món rau luộc, thịt hầm của mẹ quá luôn.
Sau một tuần, mẹ về nhà, tôi là người ra đón mẹ đầu tiên. Vừa thấy tôi, mẹ đã chạy đến ôm chặt tôi. Mẹ khóc, nói: “Mẹ xin lỗi con, mẹ không nên xem bí mật của con. Con … con tha thứ cho mẹ, nghe con.” Tôi xúc động nghẹn ngào, nước mắt tuôn ướt đẫm. Tôi chỉ muốn nói: “Mẹ ơi lỗi tại con, tại con hư, tất cả tại con mà thôi”. Nhưng sao những lời ấy khó nói đến thế. Tôi đã ôm mẹ, khóc thật nhiều. Chao ôi! Sau cái tuần ấy tôi mới thấy mẹ quan trọng đến nhường nào. Hằng ngày, mẹ bù đầu với công việc mà sao mẹ như có phép thần. Sáng sớm, khi còn tối trời, mẹ đã lo cơm nước cho bố con. Rồi tối về, mẹ lại nấu bao nhiêu món ngon ơi là ngon. Những món ăn ấy nào phải cao sang gì đâu. Chỉ là bữa cơm bình dân thôi nhưng chứa chan cái niềm yêu tương vô hạn của mẹ. Bố con tôi như những chú chim non đón nhận từng giọt yêu thương ngọt ngào từ mẹ. Những bữa nào không có mẹ, bố con tôi hò nhau làm việc toáng cả lên. Mẹ còn giặt giũ, quét tước nhà cửa… việc nào cũng chăm chỉ hết. Mẹ đã cho tôi tất cả nhưng tôi chưa báo đáp được gì cho mẹ. Kể cả những lời yêu thương tôi cũng chưa nói bao giờ. Đã bao lần tôi trằn trọc, lấy hết can đảm để nói với mẹ nhưng rồi lại thôi, chỉ muốn nói rằng: Mẹ ơi, bây giờ con lớn rồi, con mới thấy yêu mẹ, cần mẹ biết bao. Con đã biết yêu thương, nghe lời mẹ. Khi con mắc lỗi, mẹ nghiêm khắc nhắc nhở, con không còn giận dỗi nữa, con chỉ cúi đầu nhận lỗi và hứa sẽ không bao giờ phạm phải nữa. Khi con vui hay buồn, con đều nói với mẹ để được mẹ vỗ về chia sẻ bằng bàn tay âu yếm, đôi mắt dịu dàng. Mẹ không chỉ là mẹ của con mà là bạn, là chị… là tất cả của con. Con lớn lên rồi mới thấy mình thật hạnh phúc khi có mẹ ở bên để uốn nắn, nhắc nhở. Có mẹ giặt giũ quần áo, lau dọn nhà cửa, nấu ăn cho gia đình.
Mẹ ơi, mẹ hy sinh cho con nhiều đến thế mà chưa bao giờ mẹ đòi con trả công. Mẹ là người mẹ tuyệt vời nhất, cao cả nhất, vĩ đại nhất. Đi suốt đời này có ai bằng mẹ đâu. Có ai sẵn sàng che chở cho con bất cứ lúc nào. Ôi mẹ yêu của con! Giá như con đủ can đảm để nói lên ba tiếng: “Con yêu mẹ!” thôi cũng được. Nhưng con đâu dũng cảm, con chỉ điệu đà ủy mỵ chứ đâu được nghiêm khắc như mẹ. Con viết những lời này, dòng này mong mẹ hiểu lòng con hơn. Mẹ đừng nghĩ có khi con chống đối lại mẹ là vì con không thích mẹ. Con mãi yêu mẹ, vui khi có mẹ, buồn khi mẹ gặp điều không may. Mẹ là cả cuộc đời của con nên con chỉ mong mẹ mãi mãi sống để yêu con, chăm sóc con, an ủi con, bảo ban con và để con được quan tâm đến mẹ, yêu thương mẹ trọn đời.
Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng nhất trên đời này. Tình cảm ấy đã nuôi dưỡng bao con người trưởng thành, dạy dỗ bao con người khôn lớn. Chính mẹ là người đã mang đến cho con thứ tình cảm ấy. Vì vậy, con luôn yêu thương mẹ, mong được lớn nhanh để phụng dưỡng mẹ. Và con muốn nói với mẹ rằng: “Con dù lớn vẫn là con mẹ. Đi suốt đời lòng mẹ vẫn theo con”.—-NHỚ CHO 5 SAO—-