Chúng ta bắt đầu với câu đầu tiên nào.

1. Radioactive pollution is very dangerous. It can cause abnormal growth.
[since]

Đây là dạng bài nối hai câu đơn thành một câu ghép. Các em nhìn vào hai câu:
* Câu thứ nhất: “Radioactive pollution is very dangerous.” (Ô nhiễm phóng xạ rất nguy hiểm.)
* Câu thứ hai: “It can cause abnormal growth.” (Nó có thể gây ra sự phát triển bất thường.)

Chúng ta thấy rằng, câu thứ hai chính là nguyên nhân hoặc hệ quả của câu thứ nhất. Từ khóa cho sẵn là “since”, có nghĩa là “bởi vì”, “do”. Từ này dùng để diễn tả mối quan hệ nguyên nhân – kết quả, trong đó mệnh đề theo sau “since” là mệnh đề chỉ nguyên nhân.

Vậy, chúng ta sẽ đặt mệnh đề chỉ nguyên nhân lên trước hoặc lên sau “since”. Trong trường hợp này, việc ô nhiễm phóng xạ có thể gây ra sự phát triển bất thường là nguyên nhân khiến nó nguy hiểm.

Chúng ta có thể viết lại như sau:

Since radioactive pollution can cause abnormal growth, it is very dangerous.
(Vì ô nhiễm phóng xạ có thể gây ra sự phát triển bất thường, nên nó rất nguy hiểm.)

Hoặc:

Radioactive pollution is very dangerous since it can cause abnormal growth.
(Ô nhiễm phóng xạ rất nguy hiểm vì nó có thể gây ra sự phát triển bất thường.)

Cả hai cách đều đúng và giữ nguyên ý nghĩa của câu gốc. Cô chọn cách thứ hai để trình bày cho các em dễ hình dung.

2. We did not go to school. It rained heavily .
[because]

Tương tự như câu trên, chúng ta có hai câu đơn:
* Câu thứ nhất: “We did not go to school.” (Chúng tôi đã không đi học.)
* Câu thứ hai: “It rained heavily.” (Trời mưa rất to.)

Từ khóa cho sẵn là “because”, có nghĩa là “bởi vì”. “Because” cũng dùng để diễn tả mối quan hệ nguyên nhân – kết quả, với mệnh đề theo sau “because” là mệnh đề chỉ nguyên nhân.

Ở đây, việc trời mưa rất to là nguyên nhân khiến chúng tôi không đi học.

Vậy, chúng ta sẽ đặt mệnh đề chỉ nguyên nhân (trời mưa) sau “because”.

We did not go to school because it rained heavily.
(Chúng tôi đã không đi học bởi vì trời mưa rất to.)

3. I don’t have much money now, but I want to buy a new computer.
If

Câu này có từ nối “but”, cho thấy hai mệnh đề có ý nghĩa trái ngược nhau.
* Mệnh đề thứ nhất: “I don’t have much money now” (Bây giờ tôi không có nhiều tiền.)
* Mệnh đề thứ hai: “I want to buy a new computer.” (Tôi muốn mua một chiếc máy tính mới.)

Từ khóa cho sẵn là “If”, có nghĩa là “nếu”. “If” dùng để diễn tả điều kiện. Chúng ta sẽ dùng câu điều kiện để diễn tả tình huống này.

Tình huống thực tế là “tôi không có nhiều tiền” nhưng “tôi muốn mua máy tính”. Chúng ta sẽ dùng câu điều kiện loại 1 hoặc loại 2 để diễn tả ý muốn. Tuy nhiên, ở đây câu gốc đang diễn tả một sự thật ở hiện tại. “I don’t have much money now” là một sự thật. Mặc dù có “but”, nhưng ý muốn mua máy tính vẫn tồn tại.

Trong trường hợp này, chúng ta sẽ dùng “If” để diễn tả một điều kiện hoặc một mong muốn. Nếu tôi có đủ tiền, tôi sẽ mua máy tính. Hoặc nếu tôi có tiền, tôi sẽ mua.

Chúng ta có thể diễn tả như sau:

If I had much money now, I would buy a new computer.
(Nếu bây giờ tôi có nhiều tiền, tôi sẽ mua một chiếc máy tính mới.)
Đây là câu điều kiện loại 2, diễn tả điều kiện không có thật ở hiện tại.
Hoặc, nếu muốn diễn tả sự mong muốn một cách đơn giản hơn, chúng ta có thể hiểu là “If I had money, I would buy…”. Tuy nhiên, với “but I want to buy a new computer”, câu điều kiện loại 2 là phù hợp nhất để diễn tả việc không có đủ tiền để thực hiện mong muốn.

4. Light pollution happens. There is a change in animals’ living patterns.
If

Chúng ta lại gặp từ khóa “If” cho câu điều kiện. Chúng ta có hai câu đơn:
* Câu thứ nhất: “Light pollution happens.” (Ô nhiễm ánh sáng xảy ra.)
* Câu thứ hai: “There is a change in animals’ living patterns.” (Có sự thay đổi trong các kiểu sống của động vật.)

Chúng ta thấy rằng, việc ô nhiễm ánh sáng xảy ra là nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi trong đời sống của động vật. Mối quan hệ này mang tính nhân quả và thường xảy ra. Khi ô nhiễm ánh sáng xảy ra, thì có sự thay đổi. Đây là một sự thật hiển nhiên hoặc một quy luật.

Chúng ta sẽ sử dụng câu điều kiện loại 1 để diễn tả điều này, vì nó nói về một khả năng xảy ra trong tương lai hoặc một sự thật chung.

If light pollution happens, there is a change in animals’ living patterns.
(Nếu ô nhiễm ánh sáng xảy ra, sẽ có sự thay đổi trong các kiểu sống của động vật.)

5. Acid rain is dangerous. Trees’ leaves are damaged.
[because of]

Chúng ta có hai câu đơn và từ khóa “because of”.
* Câu thứ nhất: “Acid rain is dangerous.” (Mưa axit rất nguy hiểm.)
* Câu thứ hai: “Trees’ leaves are damaged.” (Lá cây bị hư hại.)

“Because of” có nghĩa là “bởi vì”, “do”. Tuy nhiên, “because of” theo sau là một cụm danh từ hoặc một danh động từ (V-ing), chứ không phải là một mệnh đề đầy đủ (chủ ngữ + động từ).

Chúng ta cần biến câu thứ hai thành một cụm danh từ hoặc một cụm tương đương.
“Trees’ leaves are damaged” có nghĩa là “lá cây bị hư hại”. Chúng ta có thể dùng danh từ “damage” (sự hư hại) hoặc “damaging” (việc làm hư hại).

Vậy, chúng ta có thể viết lại như sau:

Acid rain is dangerous because of the damage to trees’ leaves.
(Mưa axit rất nguy hiểm vì sự hư hại đối với lá cây.)

Hoặc, chúng ta có thể dùng danh động từ “damaging”:

Acid rain is dangerous because of damaging trees’ leaves.
(Mưa axit rất nguy hiểm vì việc làm hư hại lá cây.)

Cô chọn cách diễn đạt đầu tiên vì nó phổ biến hơn.

Các em thấy đó, chỉ cần nắm vững cấu trúc ngữ pháp và ý nghĩa của các từ nối, chúng ta hoàn toàn có thể biến đổi câu một cách linh hoạt. Hãy ôn tập thật kỹ để sử dụng những kiến thức này thật tốt nhé!

Hẹn gặp lại các em trong bài học tiếp theo!